अवनतशिरसः प्रयाम शीघ्रं
पथि वृषभा इव वर्षताडिताक्षाः ।
मम हि सदसि गौरवप्रियस्य
कुलजनदर्शनकातरं हि चक्षुः ॥
अवनतशिरसः प्रयाम शीघ्रं
पथि वृषभा इव वर्षताडिताक्षाः ।
मम हि सदसि गौरवप्रियस्य
कुलजनदर्शनकातरं हि चक्षुः ॥
पथि वृषभा इव वर्षताडिताक्षाः ।
मम हि सदसि गौरवप्रियस्य
कुलजनदर्शनकातरं हि चक्षुः ॥
अन्वयः
AI
पथि वर्ष-ताडित-अक्षाः वृषभाः इव अवनत-शिरसः शीघ्रं प्रयाम। गौरव-प्रियस्य मम चक्षुः हि सदसि कुल-जन-दर्शन-कातरं (भवति)।
Summary
AI
Let us go quickly with lowered heads, like bulls whose eyes are struck by rain. For my eyes, though I love dignity, are timid when it comes to facing people of noble families in public.
सारांश
AI
वर्षा से पीड़ित बैलों की तरह सिर झुकाकर हमें जल्दी चलना चाहिए। समाज में प्रतिष्ठित मुझ जैसे व्यक्ति की आँखें कुलवधुओं को देखने में संकोच का अनुभव कर रही हैं।
पदच्छेदः
AI
| अवनत-शिरसः | अवनत (अव√नम्+क्त)–शिरस् (१.३) | with lowered heads |
| प्रयाम | प्रयाम (प्र√या कर्तरि लोट् (परस्मै.) उ.पु. बहु.) | let us go |
| शीघ्रं | शीघ्र (२.१) | quickly |
| पथि | पथिन् (७.१) | on the path |
| वृषभाः | वृषभ (१.३) | bulls |
| इव | इव | like |
| वर्ष-ताडित-अक्षाः | वर्ष–ताडित (√तड्+णिच्+क्त)–अक्ष (१.३) | whose eyes are struck by rain |
| मम | अस्मद् (६.१) | my |
| हि | हि | for |
| सदसि | सदस् (७.१) | in an assembly |
| गौरव-प्रियस्य | गौरव–प्रिय (६.१) | of me who loves dignity |
| कुल-जन-दर्शन-कातरं | कुल–जन–दर्शन–कातर (१.१) | timid at the sight of noble people |
| हि | हि | indeed |
| चक्षुः | चक्षुस् (१.१) | eye |
छन्दः
पुष्पिताग्रा []
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | व | न | त | शि | र | सः | प्र | या | म | शी | घ्रं | |
| प | थि | वृ | ष | भा | इ | व | व | र्ष | ता | डि | ता | क्षाः |
| म | म | हि | स | द | सि | गौ | र | व | प्रि | य | स्य | |
| कु | ल | ज | न | द | र्श | न | का | त | रं | हि | च | क्षुः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.