सूत्रधारः—अविद अविद भोः! चिरसंगीदोवासणेण सुक्खपोक्खरणालाईं विअ मे बुभुक्खाए मिलाणाइं अंगाइं । ता जाव गेहं गदुअ जाणामि, अस्थि किं पि कुडुंबिणीए उववादिदं ण वेत्ति । (परिक्रम्यावलोक्य च) एदं तं अम्हाणं गेहं, ता पविसामि । (प्रविश्यावलोक्य च) हीमाणहे, किं णु खु अम्हाणं गेहे अवरं विअ संविहाण वट्टदि । आआमितंडुलोदअप्पवाहा रच्छा, लोहकडाहपरिअत्तणकसणसारा किदविसेस विअ जुअदी अहिअदरै सोहदि भूमी । सिणिद्धगंधेण उद्दीविअंती विअअघिगं बाधेदि में बुभुक्खा । ता किं पुव्वविढत्तं णिहाणं उपरणं भवे । आदु अहं जेव्व बुभुक्खादो ओदाणमअं जीअलोअं पेक्खामि । णस्थि किल पादरासो अम्हाणं गेहे । पाणञ्चअं बाधेदि मे बुभुक्खा । इध सव्वं णवं विअ संविदाणं वट्टदि । एक्का वण्णअं पीसेदि, अवरा सुमणाओ गुंफेदि । (विचिन्त्य) किं ण्णेदं । भोदु । कुडुंबिणि सद्दाविअ परमत्थं जाणिस्सं । (नेपथ्याभिमुखमवलोक्य ।) अज्जे । इदो दाव । अविद, अविद भो;! [चिरसंगीतोपासनेन शुष्कपुष्करनालानीव में बुभुक्षया म्लानान्यङ्गानि । तद्यावद्गृहं गत्वा जानामि, अस्ति किमपि कुटुम्बिन्या उपपादितं न वेति । इदं तदस्माकं गृहम्, तत्प्रविशामि । आश्चर्यम् । किं नु खल्वस्माकं गृहेऽपरमिव संविधानकं वर्तते । आयामितण्डुलोदकप्रवाहा रथ्या लोहकटाहपरिवर्तनकृष्णसारा कृतविशेषकेव युवत्यधिकतरं शोभते भूमिः । स्निग्धगन्धेनोद्दीप्यमानेवाधिकं बाधते मां बुभुक्षा । तत्किं पूर्वार्जितं निधानमुत्पनं भवेत् । अथ—वाहमेव बुभुक्षात ओदनमयं जीवलोकं पश्यामि । नास्ति किल प्रातराशोऽस्माकं गृहे । प्राणाधिकं बाधते मां बुभुक्षा । इह सर्वं नवमिव संविधानकं वर्तते । एका वर्णकं पिनष्टि, अपरा सुमनसो ग्रथ्नाति । किंन्विदम् । भवतु, कुटुम्बिनीं शब्दाप्य परमार्थं ज्ञास्यामि । अर्थे! इतस्तावत् ।]
Summary
AI
My limbs are withered by hunger like dried lotus stalks. I shall go home to see if my wife has prepared anything. Entering, I find the house transformed; the ground, washed with rice water and blackened by iron pots, looks like a decorated maiden. The rich aroma intensifies my hunger. One person grinds pigments, another strings flowers. Is this a hidden treasure or a hunger-induced hallucination? I must call my wife to learn the truth. My dear, come here!
सारांश
AI
संगीत साधना से भूख के कारण मेरे अंग सूखे कमल-नाल की तरह मुरझा गए हैं। घर जाकर देखता हूँ कि पत्नी ने क्या बनाया है। घर में प्रवेश करते ही सब कुछ नया और सजा हुआ लग रहा है। गलियों में चावल का पानी बह रहा है और फर्श सुंदर लग रहा है। भोजन की सुगंध भूख बढ़ा रही है। कोई रंग पीस रही है, कोई माला गूँथ रही है। पत्नी को बुलाकर ही इस रहस्य को जान पाऊँगा। हे गृहस्वामिनी! इधर आओ।
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.