पर्यङ्कग्रन्थिबन्धद्विगुणितभुजगाश्लेषसंवीतजानो-
रन्तःप्राणावरोधव्युपरतसकलज्ञानरुद्धेन्द्रियस्य ।
आत्मन्यात्मानमेव व्यपगतकरणं पश्यतस्तत्वदृष्ट्या
शंभोर्वः पातु शून्येक्षणघटितलयब्रह्मलग्नः समाधिः ॥

अन्वयः AI (यः) पर्यङ्क-ग्रन्थि-बन्ध-द्विगुणित-भुजग-आश्लेष-संवीत-जानोः अन्तः-प्राण-अवरोध-व्युपरत-सकल-ज्ञान-रुद्ध-इन्द्रियस्य आत्मनि आत्मनम् एव व्यपगत-करणम् तत्त्व-दृष्ट्या पश्यतः (तस्य) शंभोः शून्य-ईक्षण-घटित-लय-ब्रह्म-लग्नः समाधिः वः पातु।

Summary AI May the deep meditation of Śambhu protect you—meditation in which his knees are bound by the double coils of a snake, his senses are restrained as his vital breath is held within, and he perceives the Self through truth, his steady gaze fixed upon the Absolute.

सारांश AI भगवान शिव की वह समाधि आपकी रक्षा करे, जिसमें उन्होंने अपनी भुजाओं और साँपों के बंधन से घुटनों को बाँधा है, प्राणायाम से इंद्रियों को रोका है और तत्त्वज्ञान से अपनी आत्मा को ब्रह्म में लीन कर लिया है।

पदच्छेदः AI

पर्यङ्क-ग्रन्थि-बन्ध-द्विगुणित-भुजग-आश्लेष-संवीत-जानोः	पर्यङ्क–ग्रन्थि–बन्ध–द्विगुणित–भुजग–आश्लेष–संवीत–जानु (६.१)	of him whose knees are bound by the double coils of a snake in a cross-legged knot-like posture
अन्तः-प्राण-अवरोध-व्युपरत-सकल-ज्ञान-रुद्ध-इन्द्रियस्य	अन्तः–प्राण–अवरोध–व्युपरत–सकल–ज्ञान–रुद्ध–इन्द्रिय (६.१)	of him whose senses are restrained as all knowledge has ceased due to the holding of the vital breath within
आत्मनि	आत्मन् (७.१)	in the Self
आत्मानम्	आत्मन् (२.१)	the Self
एव	एव	alone
व्यपगत-करणम्	व्यपगत–करण (२.१)	devoid of senses
तत्त्व-दृष्ट्या	तत्त्व–दृष्टि (३.१)	with the vision of truth
पश्यतः	पश्यत् (√दृश्+शतृ, ६.१)	of him who sees
शंभोः	शम्भु (६.१)	of Śambhu
शून्य-ईक्षण-घटित-लय-ब्रह्म-लग्नः	शून्य–ईक्षण–घटित–लय–ब्रह्म–लग्न (१.१)	fixed on the Absolute through absorption brought about by a vacant gaze
समाधिः	समाधि (१.१)	deep meditation
वः	युष्मद् (२.३)	you
पातु	पातु (√पा कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	may (it) protect

छन्दः स्रग्धरा [२१: मरभनययय]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४	१५	१६	१७	१८	१९	२०	२१
प	र्य	ङ्क	ग्र	न्थि	ब	न्ध	द्वि	गु	णि	त	भु	ज	गा	श्ले	ष	सं	वी	त	जा	नो
र	न्तः	प्रा	णा	व	रो	ध	व्यु	प	र	त	स	क	ल	ज्ञा	न	रु	द्धे	न्द्रि	य	स्य
आ	त्म	न्या	त्मा	न	मे	व	व्य	प	ग	त	क	र	णं	प	श्य	त	स्त	त्व	दृ	ष्ट्या
शं	भो	र्वः	पा	तु	शू	न्ये	क्ष	ण	घ	टि	त	ल	य	ब्र	ह्म	ल	ग्नः	स	मा	धिः
म			र			भ			न			य			य			य

Other texts to read

प्रतिमानाटकम् भासः

पञ्चरात्रम् भासः

About

Resources

Connect