आक्रम्य राक्षसमिमं ज्वलदुग्ररूप-
मुग्रेण बाहुबलवीर्यगुणेन युक्तम् ।
एषः प्रयाति शनकैरवधूय शीघ्र-
मसारवर्षमिव गोवृषभः सलीलम् ॥
आक्रम्य राक्षसमिमं ज्वलदुग्ररूप-
मुग्रेण बाहुबलवीर्यगुणेन युक्तम् ।
एषः प्रयाति शनकैरवधूय शीघ्र-
मसारवर्षमिव गोवृषभः सलीलम् ॥
मुग्रेण बाहुबलवीर्यगुणेन युक्तम् ।
एषः प्रयाति शनकैरवधूय शीघ्र-
मसारवर्षमिव गोवृषभः सलीलम् ॥
अन्वयः
AI
ज्वलत्-उग्र-रूपम् उग्रेण बाहु-बल-वीर्य-गुणेन युक्तम् इमम् राक्षसम् आक्रम्य एषः असार-वर्षम् गो-वृषभः इव शीघ्रम् अवधूय शनकैः स-लीलम् प्रयाति।
Summary
AI
Having attacked this demon of blazing and fierce form, who is endowed with terrible arm-strength and valor, he moves away slowly and gracefully, quickly brushing him off like a bull shaking off a light shower of rain.
सारांश
AI
अत्यंत उग्र बाहुबल और पराक्रम से संपन्न, धधकते हुए विकराल रूप वाले इस राक्षस पर आक्रमण कर, वे इसे खेल-खेल में वैसे ही झटक कर धीरे-धीरे आगे बढ़ रहे हैं, जैसे कोई बैल हल्की वर्षा को झटक देता है।
पदच्छेदः
AI
| आक्रम्य | आक्रम्य (आ√क्रम्+ल्यप्) | Having attacked |
| राक्षसम् | राक्षस (२.१) | demon |
| इमम् | इदम् (२.१) | this |
| ज्वलदुग्ररूपम् | ज्वलत् (√ज्वल्+शतृ)–उग्र–रूप (२.१) | of blazing and fierce form |
| उग्रेण | उग्र (३.१) | with terrible |
| बाहुबलवीर्यगुणेन | बाहु–बल–वीर्य–गुण (३.१) | with arm-strength and valor |
| युक्तम् | युक्त (√युज्+क्त, २.१) | endowed |
| एषः | एतद् (१.१) | he |
| प्रयाति | प्रयाति (प्र√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | moves away |
| शनकैः | शनकैः | slowly |
| अवधूय | अवधूय (अव√धू+ल्यप्) | brushing off |
| शीघ्रम् | शीघ्रम् | quickly |
| असारवर्षम् | असार–वर्ष (२.१) | a light shower of rain |
| इव | इव | like |
| गोवृषभः | गो–वृषभ (१.१) | a bull |
| सलीलम् | सलीलम् | gracefully |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| आ | क्र | म्य | रा | क्ष | स | मि | मं | ज्व | ल | दु | ग्र | रू | प |
| मु | ग्रे | ण | बा | हु | ब | ल | वी | र्य | गु | णे | न | यु | क्तम् |
| ए | षः | प्र | या | ति | श | न | कै | र | व | धू | य | शी | घ्र |
| म | सा | र | व | र्ष | मि | व | गो | वृ | ष | भः | स | ली | लम् |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.