भ्रान्तैः सुतैः परिवृतस्तरुणैः सदारै-
र्वृद्धो द्विजो निशिचरानुचरः स एषः ।
व्याघ्रानुसारचकितो वृषभः सधेनुः
सन्त्रस्तवत्सक इवाकुलतामुपैति ॥
भ्रान्तैः सुतैः परिवृतस्तरुणैः सदारै-
र्वृद्धो द्विजो निशिचरानुचरः स एषः ।
व्याघ्रानुसारचकितो वृषभः सधेनुः
सन्त्रस्तवत्सक इवाकुलतामुपैति ॥
र्वृद्धो द्विजो निशिचरानुचरः स एषः ।
व्याघ्रानुसारचकितो वृषभः सधेनुः
सन्त्रस्तवत्सक इवाकुलतामुपैति ॥
अन्वयः
AI
सः एषः स-दारैः तरुणैः भ्रान्तैः सुतैः परिवृतः निशिचर-अनुचरः वृद्धः द्विजः, व्याघ्र-अनुसार-चकितः स-धेनुः सन्त्रस्त-वत्सकः वृषभः इव आकुलताम् उपैति।
Summary
AI
This elderly dvija, surrounded by his confused young sons and their wives, is being pursued by a night-stalker. He is in distress like an ox accompanied by a cow and terrified calves, frightened by a pursuing tiger.
सारांश
AI
युवा पुत्रों और पत्नियों से घिरा यह वृद्ध ब्राह्मण राक्षस द्वारा पीछा किए जाने पर वैसे ही व्याकुल है, जैसे बाघ के डर से गाय और बछड़ों वाला बैल संकट में होता है।
पदच्छेदः
AI
| सः | तद् (१.१) | That |
| एषः | एतद् (१.१) | this |
| स-दारैः | स–दार (३.३) | with their wives |
| तरुणैः | तरुण (३.३) | young |
| भ्रान्तैः | भ्रान्त (√भ्रम्+क्त, ३.३) | confused |
| सुतैः | सुत (३.३) | by sons |
| परिवृतः | परिवृत (परि√वृ+क्त, १.१) | surrounded |
| निशिचर-अनुचरः | निशिचर–अनुचर (१.१) | being pursued by a night-stalker |
| वृद्धः | वृद्ध (१.१) | elderly |
| द्विजः | द्विज (१.१) | dvija |
| व्याघ्र-अनुसार-चकितः | व्याघ्र–अनुसार–चकित (१.१) | frightened by a pursuing tiger |
| स-धेनुः | स–धेनु (१.१) | with a cow |
| सन्त्रस्त-वत्सकः | सन्त्रस्त–वत्सक (१.१) | with terrified calves |
| वृषभः | वृषभ (१.१) | an ox |
| इव | इव | like |
| आकुलताम् | आकुलता (२.१) | distress |
| उपैति | उपैति (उप√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | attains |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| भ्रा | न्तैः | सु | तैः | प | रि | वृ | त | स्त | रु | णैः | स | दा | रै |
| र्वृ | द्धो | द्वि | जो | नि | शि | च | रा | नु | च | रः | स | ए | षः |
| व्या | घ्रा | नु | सा | र | च | कि | तो | वृ | ष | भः | स | धे | नुः |
| स | न्त्र | स्त | व | त्स | क | इ | वा | कु | ल | ता | मु | पै | ति |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.