सिंहास्यः सिंहदंष्ट्रो मधुनिभनयनः स्निग्धगम्भीरकण्ठो
बभ्रुभ्रूः श्येननासो द्विरदपतिहनुर्दीप्तविश्लिष्टकेशः ।
व्यूढोरा वज्रमध्यो गजवृषभगतिर्लम्बपीनांसबाहुः
सुव्यक्तं राक्षसीजो विपुलबलयुतो लोकवीरस्य पुत्रः ॥
सिंहास्यः सिंहदंष्ट्रो मधुनिभनयनः स्निग्धगम्भीरकण्ठो
बभ्रुभ्रूः श्येननासो द्विरदपतिहनुर्दीप्तविश्लिष्टकेशः ।
व्यूढोरा वज्रमध्यो गजवृषभगतिर्लम्बपीनांसबाहुः
सुव्यक्तं राक्षसीजो विपुलबलयुतो लोकवीरस्य पुत्रः ॥
बभ्रुभ्रूः श्येननासो द्विरदपतिहनुर्दीप्तविश्लिष्टकेशः ।
व्यूढोरा वज्रमध्यो गजवृषभगतिर्लम्बपीनांसबाहुः
सुव्यक्तं राक्षसीजो विपुलबलयुतो लोकवीरस्य पुत्रः ॥
अन्वयः
AI
सिंह-आस्यः सिंह-दंष्ट्रः मधु-निभ-नयनः स्निग्ध-गम्भीर-कण्ठः बभ्रु-भ्रूः श्येन-नासः द्विरद-पति-हनुः दीप्त-विश्लिष्ट-केशः व्यूढ-उराः वज्र-मध्यः गज-वृषभ-गतिः लम्ब-पीन-अंस-बाहुः सु-व्यक्तं राक्षसी-जः विपुल-बल-युतः लोक-वीरस्य पुत्रः (अस्ति) ।
Summary
AI
With a lion-like face and fangs, honey-colored eyes, a deep voice, brown brows, a hawk's nose, an elephant's jaw, and radiant hair, this broad-chested youth with the gait of a bull-elephant is clearly the son of a world-hero, born of a rākṣasī.
सारांश
AI
सिंह जैसा मुख, आंखों में शहद सी चमक और विशाल पराक्रम वाला यह युवक स्पष्ट रूप से किसी राक्षसी और लोकवीर का पुत्र है, जिसकी चाल और बल अद्वितीय है।
पदच्छेदः
AI
| सिंहास्यः | सिंह–आस्य (१.१) | one with a lion-like face |
| सिंहदंष्ट्रः | सिंह–दंष्ट्र (१.१) | one with lion-like fangs |
| मधुनिभनयनः | मधु–निभ–नयन (१.१) | one with honey-colored eyes |
| स्निग्धगम्भीरकण्ठः | स्निग्ध–गम्भीर–कण्ठ (१.१) | one with a smooth and deep voice |
| बभ्रुभ्रूः | बभ्रु–भ्रू (१.१) | one with brown brows |
| श्येननासः | श्येन–नास (१.१) | one with a hawk's nose |
| द्विरदपतिहनुः | द्विरद–पति–हनु (१.१) | one with the jaw of an elephant king |
| दीप्तविश्लिष्टकेशः | दीप्त (√दीप्+क्त)–विश्लिष्ट–केश (१.१) | one with radiant, separated hair |
| व्यूढोरः | व्यूढ (वि√वह्+क्त)–उरस् (१.१) | broad-chested |
| वज्रमध्यः | वज्र–मध्य (१.१) | one with a diamond-hard waist |
| गजवृषभगतिः | गज–वृषभ–गति (१.१) | one with the gait of a bull-elephant |
| लम्बपीनांसबाहुः | लम्ब–पीन–अंस–बाहु (१.१) | one with long, stout shoulders and arms |
| सुव्यक्तम् | सुव्यक्त (सु+वि√अञ्ज्+क्त, २.१) | clearly |
| राक्षसीजः | राक्षसी–ज (√जन्+ड), १.१ | born of a rākṣasī |
| विपुलबलयुतः | विपुल–बल–युत (√युज्+क्त), १.१ | endowed with great strength |
| लोकवीरस्य | लोक–वीर (६.१) | of a world-hero |
| पुत्रः | पुत्र (१.१) | son |
छन्दः
स्रग्धरा [२१: मरभनययय]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ | १८ | १९ | २० | २१ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सिं | हा | स्यः | सिं | ह | दं | ष्ट्रो | म | धु | नि | भ | न | य | नः | स्नि | ग्ध | ग | म्भी | र | क | ण्ठो |
| ब | भ्रु | भ्रूः | श्ये | न | ना | सो | द्वि | र | द | प | ति | ह | नु | र्दी | प्त | वि | श्लि | ष्ट | के | शः |
| व्यू | ढो | रा | व | ज्र | म | ध्यो | ग | ज | वृ | ष | भ | ग | ति | र्ल | म्ब | पी | नां | स | बा | हुः |
| सु | व्य | क्तं | रा | क्ष | सी | जो | वि | पु | ल | ब | ल | यु | तो | लो | क | वी | र | स्य | पु | त्रः |
| म | र | भ | न | य | य | य | ||||||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.