खगशतविरुते विरौति तारं
द्रुमगहने दृढसंकटे वनेऽस्मिन् ।
जनयति च मनोज्वरं स्वरोऽयं
बहुसदृशो हि धनंजयस्वरस्य ॥
खगशतविरुते विरौति तारं
द्रुमगहने दृढसंकटे वनेऽस्मिन् ।
जनयति च मनोज्वरं स्वरोऽयं
बहुसदृशो हि धनंजयस्वरस्य ॥
द्रुमगहने दृढसंकटे वनेऽस्मिन् ।
जनयति च मनोज्वरं स्वरोऽयं
बहुसदृशो हि धनंजयस्वरस्य ॥
अन्वयः
AI
खग-शत-विरुते द्रुम-गहने दृढ-संकटे अस्मिन् वने अयं स्वरः तारं विरौति, (सः) च मनः-ज्वरं जनयति, हि (अयं) धनंजय-स्वरस्य बहु-सदृशः (अस्ति) ।
Summary
AI
In this dense and difficult forest filled with the cries of hundreds of birds, this high-pitched voice resonates. It causes mental distress because it greatly resembles the voice of Dhanañjaya.
सारांश
AI
पक्षियों से भरे इस घने और दुर्गम वन में एक तीव्र स्वर गूंज रहा है। यह स्वर अर्जुन के स्वर के समान होने के कारण मन में चिंता उत्पन्न कर रहा है।
पदच्छेदः
AI
| खगशतविरुते | खग–शत–विरुत (वि√रु+क्त, ७.१) | in the one filled with the cries of hundreds of birds |
| विरौति | विरौति (वि√रु कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | resonates |
| तारम् | तार (२.१) | high-pitched |
| द्रुमगहने | द्रुम–गहन (७.१) | in the dense thicket of trees |
| दृढसंकटे | दृढ–संकट (७.१) | in the very difficult |
| वने | वन (७.१) | forest |
| अस्मिन् | इदम् (७.१) | in this |
| जनयति | जनयति (√जन् +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | it causes |
| च | च | and |
| मनोज्वरम् | मनस्–ज्वर (२.१) | mental distress |
| स्वरः | स्वर (१.१) | voice |
| अयम् | इदम् (१.१) | this |
| बहुसदृशः | बहु–सदृश (१.१) | very similar |
| हि | हि | because |
| धनंजयस्वरस्य | धनंजय–स्वर (६.१) | to the voice of Dhanañjaya |
छन्दः
पुष्पिताग्रा []
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ख | ग | श | त | वि | रु | ते | वि | रौ | ति | ता | रं | |
| द्रु | म | ग | ह | ने | दृ | ढ | सं | क | टे | व | ने | ऽस्मिन् |
| ज | न | य | ति | च | म | नो | ज्व | रं | स्व | रो | ऽयं | |
| ब | हु | स | दृ | शो | हि | ध | नं | ज | य | स्व | र | स्य |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.