योऽत्रिशृङ्गो मम त्वासीन्मनोज्ञो वंशपर्वतः ।
स मध्यशृङ्गभङ्गेन मनस्तपति मे भृशम् ॥

अन्वयः AI यः मम अत्रि-शृङ्गः मनोज्ञः वंश-पर्वतः तु आसीत्, सः मध्य-शृङ्ग-भङ्गेन मे मनः भृशं तपति ।

Summary AI My delightful family mountain, which once had three peaks, now burns my heart deeply because its middle peak has been broken.

सारांश AI मेरा कुलरूपी पर्वत तीन शिखर वाला और मनमोहक था, किंतु आज उसके मध्य शिखर के टूटने से मेरा मन अत्यंत व्यथित है।

पदच्छेदः AI

यः	यद् (१.१)	which
अत्रिशृङ्गः	अत्रि–शृङ्ग (१.१)	three-peaked
मम	अस्मद् (६.१)	my
तु	तु	indeed
आसीत्	आसीत् (√अस् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	was
मनोज्ञः	मनस्–ज्ञ (√ज्ञा+क, १.१)	delightful
वंशपर्वतः	वंश–पर्वत (१.१)	family mountain
सः	तद् (१.१)	that
मध्यशृङ्गभङ्गेन	मध्य–शृङ्ग–भङ्ग (३.१)	by the breaking of the middle peak
मनः	मनस् (२.१)	mind
तपति	तपति (√तप् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	burns
मे	अस्मद् (६.१)	my
भृशम्	भृश (२.१)	deeply

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

योऽत्रिशृङ्गो मम त्वासीन्मनोज्ञो वंशपर्वतः ।स मध्यशृङ्गभङ्गेन मनस्तपति मे भृशम् ॥