ज्येष्ठो भ्राता पितृसमः कथितो ब्रह्मवादिभिः
ततोऽहं कर्तुमस्म्यर्हो गुरूणां प्राणरक्षणम् ।
आपदं हि पिता प्राप्तो ज्येष्ठपुत्रेण तार्यते
ततोऽहमेव यास्यामि गुरूणां प्राणरक्षणात् ॥

अन्वयः AI ब्रह्म-वादिभिः ज्येष्ठः भ्राता पितृ-समः कथितः। ततः अहम् गुरूणाम् प्राण-रक्षणम् कर्तुम् अर्हः अस्मि। आपदम् प्राप्तः पिता ज्येष्ठ-पुत्रेण हि तार्यते। ततः गुरूणाम् प्राण-रक्षणात् अहम् एव यास्यामि।

Summary AI The eldest brother is said to be equal to a father by the knowers of the Vedas. Therefore, I am the one fit to save the lives of my elders. A father in distress is rescued by his eldest son; thus, to protect the lives of my elders, I alone shall go.

सारांश AI शास्त्रों में बड़े भाई को पिता के समान माना गया है और संकटग्रस्त पिता को ज्येष्ठ पुत्र ही बचाता है, अतः माता-पिता के प्राणों की रक्षा हेतु मैं ही जाऊँगा।

पदच्छेदः AI

ब्रह्म-वादिभिः	ब्रह्मन्–वादिन् (३.३)	by the knowers of the Vedas
ज्येष्ठः	ज्येष्ठ (१.१)	eldest
भ्राता	भ्रातृ (१.१)	brother
पितृ-समः	पितृ–सम (१.१)	equal to a father
कथितः	कथित (√कथ+क्त, १.१)	is said to be
ततः	ततः	Therefore
अहम्	अस्मद् (१.१)	I
गुरूणाम्	गुरु (६.३)	of my elders
प्राण-रक्षणम्	प्राण–रक्षण (२.१)	the saving of lives
कर्तुम्	कर्तुम् (√कृ+तुमुन्)	to do
अर्हः	अर्ह (१.१)	fit
अस्मि	अस्मि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.)	am
आपदम्	आपद् (२.१)	distress
प्राप्तः	प्राप्त (प्र√आप्+क्त, १.१)	in
पिता	पितृ (१.१)	A father
ज्येष्ठ-पुत्रेण	ज्येष्ठ–पुत्र (३.१)	by his eldest son
हि	हि	indeed
तार्यते	तार्यते (√तॄ भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is rescued
ततः	ततः	thus
गुरूणाम्	गुरु (६.३)	of my elders
प्राण-रक्षणात्	प्राण–रक्षण (५.१)	to protect the lives
अहम्	अस्मद् (१.१)	I
एव	एव	alone
यास्यामि	यास्यामि (√या कर्तरि लृट् (परस्मै.) उ.पु. एक.)	shall go

Other texts to read

प्रतिज्ञायौगन्धरायणम् भासः

मृच्छकटिकम् शूद्रकः

About

Resources

Connect