ज्येष्ठः श्रेष्ठः कुले लोके पितॄणां च सुसंप्रियः ।
ततोऽहमेव यास्यामि गुरुवृत्तिमनुस्मरन् ॥

अन्वयः AI ज्येष्ठः कुले लोके (च) श्रेष्ठः, पितॄणाम् च सु-संप्रियः (भवति)। ततः गुरु-वृत्तिम् अनुस्मरन् अहम् एव यास्यामि।
Summary AI The eldest is the best in the family and the world, and is very dear to the ancestors. Therefore, mindful of my duty towards my elders, I alone shall go.
सारांश AI कुल और संसार में ज्येष्ठ पुत्र ही श्रेष्ठ तथा पितरों को प्रिय होता है। अतः बड़ों के प्रति कर्तव्य निभाते हुए मैं ही राक्षस के साथ जाऊँगा।
पदच्छेदः AI
ज्येष्ठःज्येष्ठ (१.१) The eldest
कुलेकुल (७.१) in the family
लोकेलोक (७.१) in the world
श्रेष्ठःश्रेष्ठ (१.१) is the best
पितॄणाम्पितृ (६.३) to the ancestors
चच and
सु-संप्रियःसु–संप्रिय (१.१) is very dear
ततःततः Therefore
गुरु-वृत्तिम्गुरु–वृत्ति (२.१) duty towards my elders
अनुस्मरन्अनुस्मरत् (अनु√स्मृ+शतृ, १.१) mindful of
अहम्अस्मद् (१.१) I
एवएव alone
यास्यामियास्यामि (√या कर्तरि लृट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) shall go
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
ज्ये ष्ठः श्रे ष्ठः कु ले लो के
पि तॄ णां च सु सं प्रि यः
त तो ऽह मे व या स्या मि
गु रु वृ त्ति म नु स्म रन्

Other texts to read

अभिज्ञानशाकुन्तलम् कालिदासः

The celebrated Nāṭaka recounting the love, separation, and eventual reunion of Śakuntalā and Duṣyanta
उत्तररामचरितम् भवभूतिः

Bhavabhūti's seven-act masterpiece on the later life of Rāma — the abandonment of Sītā, their long years apart, and their reunion
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.

Resources
Connect