मम प्राणैर्गुरुप्राणानिच्छामि परिरक्षितुम् ।
रक्षणार्थं कुलस्यास्य मोक्तुमर्हति मां भवान् ॥

अन्वयः AI मम प्राणैः गुरु-प्राणान् परिरक्षितुम् इच्छामि। अस्य कुलस्य रक्षण-अर्थम् भवान् माम् मोक्तुम् अर्हति।

Summary AI I wish to protect the lives of my elders with my own life. To save this family, you should let me go.

सारांश AI हे पिता! मैं अपने प्राणों के विनिमय से आपके प्राण बचाना चाहता हूँ। इस कुल की रक्षा के लिए आप कृपया मेरा त्याग कर दें।

पदच्छेदः AI

मम	अस्मद् (६.१)	my
प्राणैः	प्राण (३.३)	with my life
गुरु-प्राणान्	गुरु–प्राण (२.३)	the lives of my elders
परिरक्षितुम्	परिरक्षितुम् (परि√रक्ष्+तुमुन्)	to protect
इच्छामि	इच्छामि (√इष् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.)	I wish
अस्य	इदम् (६.१)	this
कुलस्य	कुल (६.१)	of family
रक्षण-अर्थम्	रक्षण–अर्थ	To save
भवान्	भवत् (१.१)	you
माम्	अस्मद् (२.१)	me
मोक्तुम्	मोक्तुम् (√मुच्+तुमुन्)	to let go
अर्हति	अर्हति (√अर्ह् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	should

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

मम प्राणैर्गुरुप्राणानिच्छामि परिरक्षितुम् ।रक्षणार्थं कुलस्यास्य मोक्तुमर्हति मां भवान् ॥