इदं हि शून्यं तिमिरोत्करप्रभै-
र्नगप्रकारैरवरुद्धदिक्पथम् ।
खगैर्मृगैश्चापि समाकुलान्तरं
वनं निवासाभिमतं मनस्विनाम् ॥
इदं हि शून्यं तिमिरोत्करप्रभै-
र्नगप्रकारैरवरुद्धदिक्पथम् ।
खगैर्मृगैश्चापि समाकुलान्तरं
वनं निवासाभिमतं मनस्विनाम् ॥
र्नगप्रकारैरवरुद्धदिक्पथम् ।
खगैर्मृगैश्चापि समाकुलान्तरं
वनं निवासाभिमतं मनस्विनाम् ॥
अन्वयः
AI
तिमिर-उत्कर-प्रभैः नग-प्रकारैः अवरुद्ध-दिक्-पथम् खगैः मृगैः च अपि समाकुल-अन्तरम् इदम् शून्यम् वनम् हि मनस्विनाम् निवास-अभिमतम् (अस्ति)।
Summary
AI
This desolate forest, its pathways blocked by mountain ranges dark as masses of gloom and its interior teeming with birds and beasts, is indeed a preferred residence for the wise.
सारांश
AI
यह निर्जन वन पर्वतों से घिरा और अंधकारपूर्ण है, जहाँ केवल पशु-पक्षी ही निवास करते हैं। यह मनस्वी लोगों के रहने योग्य स्थान है।
पदच्छेदः
AI
| तिमिर-उत्कर-प्रभैः | तिमिर–उत्कर–प्रभा (३.३) | dark as masses of gloom |
| नग-प्रकारैः | नग–प्रकार (३.३) | by mountain ranges |
| अवरुद्ध-दिक्-पथम् | अवरुद्ध–दिक्–पथ (२.१) | its pathways blocked |
| खगैः | खग (३.३) | with birds |
| मृगैः | मृग (३.३) | with beasts |
| च | च | and |
| अपि | अपि | also |
| समाकुल-अन्तरम् | समाकुल–अन्तर (२.१) | its interior teeming |
| इदम् | इदम् (१.१) | This |
| शून्यम् | शून्य (१.१) | desolate |
| वनम् | वन (१.१) | forest |
| हि | हि | indeed |
| मनस्विनाम् | मनस्विन् (६.३) | for the wise |
| निवास-अभिमतम् | निवास–अभिमत (१.१) | a preferred residence |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| इ | दं | हि | शू | न्यं | ति | मि | रो | त्क | र | प्र | भै |
| र्न | ग | प्र | का | रै | र | व | रु | द्ध | दि | क्प | थम् |
| ख | गै | र्मृ | गै | श्चा | पि | स | मा | कु | ला | न्त | रं |
| व | नं | नि | वा | सा | भि | म | तं | म | न | स्वि | नाम् |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.