अन्वयः
AI
महीपतेः बलेषु हस्ती प्रमुखः (अस्ति) । अन्यः तथा न (अस्ति) । मातङ्गः निजैः अवयवैः एव अष्ट-आयुधः स्मृतः ।
Summary
AI
For a king's forces, the elephant is the most important unit; no other is like it. An elephant is considered to possess eight weapons through its own limbs alone.
सारांश
AI
राजा की सेना में हाथी के समान कोई अन्य प्रमुख नहीं है। हाथी अपने अंगों के द्वारा ही आठ प्रकार के आयुधों से युक्त माना गया है।
पदच्छेदः
AI
| बलेषु | बल (७.३) | in the forces |
| प्रमुखः | प्रमुख (१.१) | the most important |
| हस्ती | हस्तिन् (१.१) | the elephant |
| न | न | not |
| तथा | तथा | so |
| अन्यः | अन्य (१.१) | another |
| महीपतेः | मही–पति (६.१) | of a king |
| निजैः | निज (३.३) | with its own |
| अवयवैः | अवयव (३.३) | limbs |
| एव | एव | alone |
| मातङ्गः | मातङ्ग (१.१) | an elephant |
| अष्ट-आयुधः | अष्टन्–आयुध (१.१) | one with eight weapons |
| स्मृतः | स्मृत (√स्मृ+क्त, १.१) | is considered |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ब | ले | षु | प्र | मु | खो | ह | स्ती |
| न | त | था | न्यो | म | ही | प | तेः |
| नि | जै | र | व | य | वै | रे | व |
| मा | त | ङ्गो | ष्टा | यु | धः | स्मृ | तः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.