दुर्गं कुर्यान्महाखातम् उच्चप्राकारसंयुतम् ।
सयन्त्रं सजलं शैलसरिन्मरुवनाश्रयम् ॥

अन्वयः AI महा-खातम् उच्च-प्राकार-संयुतम् स-यन्त्रम् स-जलम् शैल-सरित्-मरु-वन-आश्रयम् दुर्गं कुर्यात् ।
Summary AI A fortress should be constructed with a large moat, high ramparts, machines, and water, utilizing mountains, rivers, deserts, or forests as defense.
सारांश AI राजा को गहरी खाई, ऊंची दीवारों, यंत्रों और जल की व्यवस्था वाले दुर्ग का निर्माण करना चाहिए, जो पर्वत, नदी, मरुस्थल या वन के आश्रय में हो।
पदच्छेदः AI
दुर्गम्दुर्ग (२.१) a fortress
कुर्यात्कुर्यात् (√कृ कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) one should make
महाखातम्महत्–खात (२.१) with a great moat
उच्चप्राकारसंयुतम्उच्च–प्राकार–संयुत (सम्√युज्+क्त), २.१ endowed with high ramparts
सयन्त्रम्सह–यन्त्र (२.१) with machines
सजलम्सह–जल (२.१) with water
शैलसरिन्मरुवनाश्रयम्शैल–सरित्–मरु–वन–आश्रय (२.१) relying on mountains, rivers, deserts, or forests
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
दु र्गं कु र्या न्म हा खा त
मु च्च प्रा का र सं यु तम्
स य न्त्रं स ज लं शै ल
स रि न्म रु व ना श्र यम्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.