अन्वयः
AI
अ-सम्भोगेन कृपणस्य धनं परैः सामान्यं (भवति) । अस्य इदम् इति सम्बन्धः हानौ दुःखेन गम्यते ॥
Summary
AI
Due to non-enjoyment, a miser's wealth is common to others. The relationship "this is his" is only realized through the grief felt when it is lost.
सारांश
AI
स्वयं उपभोग न करने के कारण कंजूस का धन दूसरों के धन जैसा ही है। उसका उस धन पर अधिकार केवल उसके खो जाने पर होने वाले दुःख से ही सिद्ध होता है।
पदच्छेदः
AI
| अ-सम्भोगेन | अ–सम्भोग (सम्√भुज्+घञ्, ३.१) | Due to non-enjoyment |
| सामान्यम् | सामान्य (१.१) | is common |
| कृपणस्य | कृपण (६.१) | a miser's |
| धनम् | धन (१.१) | wealth |
| परैः | पर (३.३) | to others |
| अस्य | इदम् (६.१) | his |
| इदम् | इदम् (१.१) | this |
| इति | इति | this |
| सम्बन्धः | सम्बन्ध (सम्√बन्ध्+घञ्, १.१) | relationship |
| हानौ | हानि (७.१) | when it is lost |
| दुःखेन | दुःख (३.१) | through grief |
| गम्यते | गम्यते (√गम् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is realized |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | स | म्भो | गे | न | सा | मा | न्यं |
| कृ | प | ण | स्य | ध | नं | प | रैः |
| अ | स्ये | द | मि | ति | स | म्ब | न्धो |
| हा | नौ | दुः | खे | न | ग | म्य | ते |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.