लक्ष्मीं तनोतु नितरामितरानपेक्ष-
मङ्घ्रिद्वयं निगमशाखिशिखाप्रवालम् ।
हैरम्बमम्बुरुहडम्बरचौर्यनिघ्नं
विघ्नाद्रिभेदशतधारधुरन्धरं नः ॥
लक्ष्मीं तनोतु नितरामितरानपेक्ष-
मङ्घ्रिद्वयं निगमशाखिशिखाप्रवालम् ।
हैरम्बमम्बुरुहडम्बरचौर्यनिघ्नं
विघ्नाद्रिभेदशतधारधुरन्धरं नः ॥
मङ्घ्रिद्वयं निगमशाखिशिखाप्रवालम् ।
हैरम्बमम्बुरुहडम्बरचौर्यनिघ्नं
विघ्नाद्रिभेदशतधारधुरन्धरं नः ॥
अन्वयः
AI
निगम-शाखि-शिखा-प्रवालम् इतरा-निरपेक्षम् अम्बुरुह-डम्बर-चौर्य-निघ्नम् विघ्न-अद्रि-भेद-शतधार-धुरन्धरम् हैरम्बम् अङ्घ्रि-द्वयं नः लक्ष्मीं नितरां तनोतु ।
Summary
AI
May the two feet of Hairamba (Gaṇeśa), which are the tender sprouts atop the tree of the Vedas, bestow infinite prosperity upon us. These feet, which effortlessly surpass the beauty of a lotus and are capable of shattering the mountain-like obstacles like a hundred-fold thunderbolt, require no external aid to grant blessings.
सारांश
AI
भगवान गणेश के वे दोनों चरण हमें निरंतर समृद्धि प्रदान करें, जो वेदरूपी वृक्ष की शाखाओं के कोमल पल्लव हैं, जो कमलों की शोभा को चुराने वाले हैं और विघ्नरूपी पर्वतों को भेदने के लिए इंद्र के वज्र के समान शक्तिशाली हैं।
पदच्छेदः
AI
| लक्ष्मीम् | लक्ष्मी (२.१) | prosperity |
| तनोतु | तनोतु (√तन् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | may bestow |
| नितराम् | नितराम् | infinitely |
| इतरानपेक्षम् | इतर–अन्–अपेक्ष (√अपेक्ष्+घञ्), २.१ | requiring no other aid |
| अङ्घ्रिद्वयम् | अङ्घ्रि–द्वय (१.१) | the pair of feet |
| निगमशाखिशिखाप्रवालम् | निगम–शाखिन्–शिखा–प्रवाल (१.१) | the tender sprout on the top of the tree of the Vedas |
| हैरम्बम् | हैरम्ब (१.१) | of Hairamba (Gaṇeśa) |
| अम्बुरुहडम्बरचौर्यनिघ्नम् | अम्बुरुह–डम्बर–चौर्य–निघ्न (१.१) | adept at stealing the pride of the lotus |
| विघ्नाद्रिभेदशतधारधुरन्धरम् | विघ्न–अद्रि–भेद–शतधार–धुरन्धर (१.१) | capable of being the hundred-edged thunderbolt that shatters the mountain of obstacles |
| नः | अस्मद् (४.३) | to us |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ल | क्ष्मीं | त | नो | तु | नि | त | रा | मि | त | रा | न | पे | क्ष |
| म | ङ्घ्रि | द्व | यं | नि | ग | म | शा | खि | शि | खा | प्र | वा | लम् |
| है | र | म्ब | म | म्बु | रु | ह | ड | म्ब | र | चौ | र्य | नि | घ्नं |
| वि | घ्ना | द्रि | भे | द | श | त | धा | र | धु | र | न्ध | रं | नः |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.