याम्येष सज्जनधनानि तपोवनानि
पुत्रप्रणाशविफलं हि धिगस्तु राज्यम् ।
यातोऽद्य सौप्तिकवधोद्यतबाणपाणि-
र्गां पातु नो नरपतिः शमितारिपक्षः ॥
याम्येष सज्जनधनानि तपोवनानि
पुत्रप्रणाशविफलं हि धिगस्तु राज्यम् ।
यातोऽद्य सौप्तिकवधोद्यतबाणपाणि-
र्गां पातु नो नरपतिः शमितारिपक्षः ॥
पुत्रप्रणाशविफलं हि धिगस्तु राज्यम् ।
यातोऽद्य सौप्तिकवधोद्यतबाणपाणि-
र्गां पातु नो नरपतिः शमितारिपक्षः ॥
अन्वयः
AI
एषः (अहं) सज्जन-धनानि तपोवनानि यामि, पुत्र-प्रणाश-विफलं राज्यं हि धिक् अस्तु। अद्य सौप्तिक-वध-उद्यत-बाण-पाणिः (सः) यातः, शमित-अरि-पक्षः नः नरपतिः गां पातु।
Summary
AI
I depart for the penance forests, the wealth of the virtuous; fie upon a kingdom rendered useless by the loss of sons. Now that Aśvatthāman has departed, arrow in hand for the night slaughter, may our King, having quelled the enemy, protect the Earth.
सारांश
AI
पुत्रों के विनाश के कारण इस निष्फल राज्य को धिक्कार है। मैं अब तपोवन जा रहा हूँ। शत्रुओं का नाश करने हेतु उद्यत हमारे राजा शत्रुपक्ष को शांत कर पृथ्वी की रक्षा करें।
पदच्छेदः
AI
| यामि | यामि (√या कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I go |
| एषः | एतद् (१.१) | this (I) |
| सज्जन-धनानि | सज्जन–धन (२.३) | which are the wealth of the virtuous |
| तपः-वनानि | तपस्–वन (२.३) | to the penance forests |
| पुत्र-प्रणाश-विफलं | पुत्र–प्रणाश–विफल (२.१) | rendered useless by the loss of sons |
| हि | हि | for |
| धिक् | धिक् | fie upon |
| अस्तु | अस्तु (√अस् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | let it be |
| राज्यम् | राज्य (२.१) | the kingdom |
| यातः | यात (√या+क्त, १.१) | has departed |
| अद्य | अद्य | now |
| सौप्तिक-वध-उद्यत-बाण-पाणिः | सौप्तिक–वध–उद्यत (उत्√यम्+क्त)–बाण–पाणि (१.१) | he who has an arrow ready in hand for the night slaughter |
| गाम् | गो (२.१) | the Earth |
| पातु | पातु (√पा कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | may (he) protect |
| नः | अस्मद् (६.३) | our |
| नर-पतिः | नर–पति (१.१) | King |
| शमित-अरि-पक्षः | शमित (√शम्+णिच्+क्त)–अरि–पक्ष (१.१) | he who has quelled the enemy's side |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| या | म्ये | ष | स | ज्ज | न | ध | ना | नि | त | पो | व | ना | नि |
| पु | त्र | प्र | णा | श | वि | फ | लं | हि | धि | ग | स्तु | रा | ज्यम् |
| या | तो | ऽद्य | सौ | प्ति | क | व | धो | द्य | त | बा | ण | पा | णि |
| र्गां | पा | तु | नो | न | र | प | तिः | श | मि | ता | रि | प | क्षः |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.