विदूषकः—अहो गणिआए लोभो अदक्खिणदा अ, जदो ण कधा वि किदा अण्णा । अणेकहा सिणेहाणुसारं भणिअ किं पि, एवमेअ गहिदा रअणावली । एत्तिए ऋद्धीए ण तए अहं भणिदो—अज्जमित्तेअ! वीसमीअदु । मल्लकेण पाणीअं पि पिबिअ गच्छीअदु’ त्ति । ता मा दाव दासीए धीआए गणिआए मुहं पि पेक्खिस्सं । (सनिर्वेदम्) सुट्ठु खु वुच्चदि—‘अकंदसमुत्थिदा पउमिणी, अवंचओ वाणिओ, अचोरो सुवण्याआरो, अकलहो गामसमागमो, अलुद्धा गणिआ त्ति दुक्करं एदे संभावीअंति' । ता पिअवअस्सं गदुअ इमादो गणिआपसंगादो णिवत्तावेमि । (परिक्रम्य, दृष्ट्वा) कथं पिअवअस्सो रुक्खवाडिआए अवविट्टो चिट्ठदि? ता जाव उवसप्यामि । (उपसृत्य) सोत्थि भवदे । वड्ढ्दु भवं । [अहो गणिकाया लोभोऽदक्षिणता च । यतो न कथापि कृताऽन्या । अनेकधा स्नेहानुसारं भणित्वा किमपि, एवमेव गृहीता रत्नावली । एतावत्या ऋद्ध्या न तयाहं भणितः—'आर्यमैत्रेय! विश्रम्यताम्, मल्लकेन पानीयमपि पीत्वा गम्यताम्' इति । तन्मा तावद्दास्याःपुत्र्या गणिकाया मुखमपि द्रक्ष्यामि । सुष्टु खलूच्यते—‘अकन्दसमुत्थिता पद्मिनी, अवञ्चको वणिक्, अचौरः सुवर्णकारः, अकलहो ग्रामसमागमः, अलुब्धा गणिकेति दुष्करमेते संभाव्यन्ते । तत्प्रियवयस्यं गत्वास्माद्गणिकाप्रसङ्गान्निवर्तयामि । कथं प्रियवयस्यो वृक्षवाटिकायामुपविष्टस्तिष्ठति? । तद्यावदुपसर्पामि । स्वस्ति भवते । वर्धत भवान् ।]
Summary
AI
Maitreya laments the greed and rudeness of the courtesan, who accepted the jewel necklace without offering even basic hospitality. He reflects on the impossibility of finding a non-greedy courtesan, comparing her to other rarities like an honest merchant or goldsmith. Seeing Cārudatta in the garden, he approaches with a greeting.
सारांश
AI
विदूषक गणिका के लोभ और अशिष्टता की निंदा करता है क्योंकि उसने रत्नावली तो ले ली पर पानी तक नहीं पूछा। वह कहता है कि निष्कपट व्यापारी और निर्लोभी गणिका जैसे लोग दुर्लभ हैं। वह चारुदत्त को इस प्रसंग से हटाने का निश्चय कर उनके पास जाता है और उनका अभिनंदन करता है।
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.