पायात्स वोऽसुरवधूहृदयावसादः
पादो हरेः कुवलयामलखड्गनीलः ।
यः प्रोद्यतस्त्रिभुवनक्रमणे रराज
वैडूर्यसंक्रम इवाम्बरसागरस्य ॥

अन्वयः AI कुवलय-अमल-खड्ग-नीलः असुर-वधू-हृदय-अवसादः हरेः (सः) पादः वः पायात्, यः त्रिभुवन-क्रमणे प्रोद्यतः अम्बर-सागरस्य वैडूर्य-संक्रमः इव रराज।

Summary AI May the foot of Lord Hari, blue like a lotus or a polished sword and causing despair to the hearts of the wives of demons, protect you. That foot, raised to stride across the three worlds, shone like a bridge of lapis lazuli over the ocean of the sky.

सारांश AI विष्णु का वह नीलकमल जैसा चरण आपकी रक्षा करे, जो असुर-पत्नियों के हृदय को शोक देने वाला है। त्रिलोकी को नापते समय वह आकाश रूपी सागर पर वैदूर्य मणि के सेतु जैसा सुशोभित हुआ।

पदच्छेदः AI

कुवलय-अमल-खड्ग-नीलः	कुवलय–अमल–खड्ग–नील (१.१)	blue like a blue lotus or a spotless sword
असुर-वधू-हृदय-अवसादः	असुर–वधू–हृदय–अवसाद (१.१)	causing despair to the hearts of the wives of demons
हरेः	हरि (६.१)	of Hari
पादः	पाद (१.१)	the foot
वः	युष्मद् (२.३)	you
पायात्	पायात् (√पा कर्तरि आशीर्लिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	may it protect
यः	यद् (१.१)	which
त्रिभुवन-क्रमणे	त्रि–भुवन–क्रमण (७.१)	in striding across the three worlds
प्रोद्यतः	प्रोद्यत (प्र+उद्√यम्+क्त), १.१	raised
अम्बर-सागरस्य	अम्बर–सागर (६.१)	of the ocean of the sky
वैडूर्य-संक्रमः	वैडूर्य–संक्रम (१.१)	a bridge of lapis lazuli
इव	इव	like
रराज	रराज (√राज् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	shone

छन्दः वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३	१४
पा	या	त्स	वो	ऽसु	र	व	धू	हृ	द	या	व	सा	दः
पा	दो	ह	रेः	कु	व	ल	या	म	ल	ख	ड्ग	नी	लः
यः	प्रो	द्य	त	स्त्रि	भु	व	न	क्र	म	णे	र	रा	ज
वै	डू	र्य	सं	क्र	म	इ	वा	म्ब	र	सा	ग	र	स्य
त			भ			ज			ज			ग	ग

Other texts to read

मृच्छकटिकम् शूद्रकः

उत्तररामचरितम् भवभूतिः

About

Resources

Connect