सिध्यन्ति कर्मसु महत्वपि यन्नियोज्याः
संभावनागुणमवेहि तमीश्वराणाम् ।
किं वाभविष्यदरुणस्तमसां विभेत्ता
तं चेत्सहस्रकिरणो धुरि नाकरिष्यत् ॥
सिध्यन्ति कर्मसु महत्वपि यन्नियोज्याः
संभावनागुणमवेहि तमीश्वराणाम् ।
किं वाभविष्यदरुणस्तमसां विभेत्ता
तं चेत्सहस्रकिरणो धुरि नाकरिष्यत् ॥
संभावनागुणमवेहि तमीश्वराणाम् ।
किं वाभविष्यदरुणस्तमसां विभेत्ता
तं चेत्सहस्रकिरणो धुरि नाकरिष्यत् ॥
अन्वयः
AI
यत् नियोज्याः महत्सु कर्मसु अपि सिध्यन्ति, तम् ईश्वराणाम् संभावनागुणम् अवेहि । चेत् सहस्रकिरणः तम् धुरि न अकरिष्यत्, तर्हि अरुणः तमसां विभेत्ता किम् वा अभविष्यत् ?
Summary
AI
Know that the success of subordinates even in great tasks is due to the high esteem their masters hold them in. How would Aruna have become the dispeller of darkness if the thousand-rayed sun had not placed him at the forefront?
पदच्छेदः
AI
| सिध्यन्ति | सिध्यन्ति (√सिध् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | succeed |
| कर्मसु | कर्मन् (७.३) | in tasks |
| महत्सु | महत् (७.३) | great |
| अपि | अपि | even |
| यत् | यद् | The fact that |
| नियोज्याः | नियोज्य (नि√युज्+यत्, १.३) | subordinates |
| संभावनागुणम् | संभावना–गुण (२.१) | the merit of high esteem |
| अवेहि | अवेहि (अव√इ कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | know |
| तम् | तद् (२.१) | that |
| ईश्वराणाम् | ईश्वर (६.३) | of masters |
| किम् | किम् | how |
| वा | वा | indeed |
| अविष्यत् | अविष्यत् (√भू कर्तरि लृङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | would have become |
| अरुणः | अरुण (१.१) | Aruna |
| तमसाम् | तमस् (६.३) | of darkness |
| विभेत्ता | विभेतृ (१.१) | the dispeller |
| तम् | तद् (२.१) | him |
| चेत् | चेत् | if |
| सहस्रकिरणः | सहस्रकिरण (१.१) | the sun |
| धुरि | धुर् (७.१) | in the forefront |
| न | न | not |
| अकरिष्यत् | अकरिष्यत् (√कृ कर्तरि लृङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | had placed |
छन्दः
वसन्ततिलका [१४: तभजजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सि | ध्य | न्ति | क | र्म | सु | म | ह | त्व | पि | य | न्नि | यो | ज्याः |
| सं | भा | व | ना | गु | ण | म | वे | हि | त | मी | श्व | रा | णाम् |
| किं | वा | भ | वि | ष्य | द | रु | ण | स्त | म | सां | वि | भे | त्ता |
| तं | चे | त्स | ह | स्र | कि | र | णो | धु | रि | ना | क | रि | ष्यत् |
| त | भ | ज | ज | ग | ग | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.