अन्वयः
AI
अधः प्रवर्तिताश्वेन समावर्जितकेतुना सहस्ररश्मिना शश्वत् सप्रमाणम् उदीक्षिताः (ते आसन्) ।
सञ्जीविनीटीका (मल्लिनाथः)
अध इति । अधः प्रस्थापिताश्वेन । सूर्यमण्डलोपरिवर्तित्वात्सप्तर्षिमण्डलस्येति भावः । समावर्जितकेतुना तन्मण्डलाघातशङ्कया नमितध्वजेन सहस्त्ररश्मिना सूर्येण साक्षात्स्वयमेव सप्रणाममुदीक्षिताः । गमनाभ्यनुज्ञादानपर्यन्तमित्यर्थः । भगवतः सूर्यस्याप्युपास्या इति भावः
Summary
AI
They were constantly looked upon with reverence by the thousand-rayed Sun, who, in their presence, would turn his horses downwards and lower his banner (charioteer Aruna).
सारांश
AI
अपने घोड़ों और ध्वजा को नीचे की ओर झुकाकर स्वयं सूर्य भी निरंतर उन ऋषियों को आदरपूर्वक देखते रहते थे।
पदच्छेदः
AI
| अधःप्रवर्त्तिताश्वेन | अधस्–प्रवर्त्तित–अश्व (३.१) | by the one who turns his horses downwards |
| समावर्जितकेतुना | समावर्जित–केतु (३.१) | by the one who lowers his banner |
| सहस्ररश्मिना | सहस्र–रश्मि (३.१) | by the thousand-rayed Sun |
| शश्वत् | शश्वत् | constantly |
| सप्रमाणम् | सप्रमाणम् | with reverence |
| उदीक्षिताः | उदीक्षित (उद्√ईक्ष्+क्त, १.३) | looked upon |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | धः | प्र | व | र्त्ति | ता | श्वे | न |
| स | मा | व | र्जि | त | के | तु | ना |
| स | ह | स्र | र | श्मि | ना | श | श्व |
| त्स | प्र | मा | ण | मु | दी | क्षि | ताः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.