अन्वयः
AI
(अहम्) स्वाम् प्रकृतिम् अवष्टभ्य, प्रकृतेः वशात् अवशम् इमम् कृत्स्नम् भूतग्रामम् पुनः पुनः विसृजामि ।
Summary
AI
Taking control of My own material nature, I create again and again this entire multitude of beings, who are helpless under the sway of that nature.
सारांश
AI
अपनी प्रकृति को वश में करके, मैं स्वभाव के वशीभूत हुए इस संपूर्ण प्राणी समुदाय को बार-बार उनके कर्मों के अनुसार रचता हूँ।
पदच्छेदः
AI
| प्रकृतिम् | प्रकृति (२.१) | nature |
| स्वाम् | स्वा (२.१) | My own |
| अवष्टभ्य | अवष्टभ्य (अव√स्तम्भ्+ल्यप्) | taking control of |
| विसृजामि | विसृजामि (वि√सृज् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I create |
| पुनः | पुनर् | again |
| पुनः | पुनर् | and again |
| भूतग्रामम् | भूत–ग्राम (२.१) | the multitude of beings |
| इमम् | इदम् (२.१) | this |
| कृत्स्नम् | कृत्स्न (२.१) | entire |
| अवशम् | अवश (२.१) | helpless |
| प्रकृतेः | प्रकृति (६.१) | of nature |
| वशात् | वश (५.१) | by the force |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्र | कृ | तिं | स्वा | म | व | ष्ट | भ्य |
| वि | सृ | जा | मि | पु | नः | पु | नः |
| भू | त | ग्रा | म | मि | मं | कृ | त्स्न |
| म | व | शं | प्र | कृ | ते | र्व | शात् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.