सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम् ।
कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम् ॥

अन्वयः AI कौन्तेय, कल्पक्षये सर्वभूतानि मामिकाम् प्रकृतिम् यान्ति । पुनः कल्पादौ अहम् तानि विसृजामि ।

Summary AI O son of Kunti, at the end of an aeon, all beings enter My material nature. At the beginning of the next aeon, I create them again.

सारांश AI हे कौन्तेय, कल्प के अंत में सभी प्राणी मेरी प्रकृति में विलीन हो जाते हैं और कल्प के आरंभ में मैं उन्हें पुनः उत्पन्न करता हूँ।

पदच्छेदः AI

सर्वभूतानि	सर्व–भूत (१.३)	all beings
कौन्तेय	कौन्तेय (८.१)	O son of Kunti
प्रकृतिम्	प्रकृति (२.१)	nature
यान्ति	यान्ति (√या कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	enter
मामिकाम्	मामिका (२.१)	My
कल्पक्षये	कल्प–क्षय (७.१)	at the end of an aeon
पुनः	पुनर्	again
तानि	तद् (२.३)	them
कल्पादौ	कल्प–आदि (७.१)	at the beginning of an aeon
विसृजामि	विसृजामि (वि√सृज् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.)	I create
अहम्	अस्मद् (१.१)	I

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम् ।कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम् ॥