अन्वयः
AI
पार्थ, सः एव अयम् भूतग्रामः भूत्वा भूत्वा रात्र्यागमे अवशः प्रलीयते, (पुनः) अहरागमे प्रभवति ।
Summary
AI
O Partha, this very same multitude of beings, having come into existence again and again, helplessly dissolves at the arrival of night and manifests again at the arrival of day.
सारांश
AI
वही यह भूत-समुदाय बार-बार उत्पन्न होकर रात्रि आने पर विवशतापूर्वक विलीन हो जाता है और दिन होने पर पुनः प्रकट होता है।
पदच्छेदः
AI
| भूतग्रामः | भूत–ग्राम (१.१) | the multitude of beings |
| सः | तद् (१.१) | that |
| एव | एव | very |
| अयम् | इदम् (१.१) | this |
| भूत्वा | भूत्वा (√भू+क्त्वा) | having come into being |
| भूत्वा | भूत्वा (√भू+क्त्वा) | again and again |
| प्रलीयते | प्रलीयते (प्र√ली कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is dissolved |
| रात्र्यागमे | रात्रि–आगम (७.१) | at the advent of the night |
| अवशः | अवश (१.१) | helplessly |
| पार्थ | पार्थ (८.१) | O Partha |
| प्रभवति | प्रभवति (प्र√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | manifests |
| अहरागमे | अहस्–आगम (७.१) | at the advent of the day |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| भू | त | ग्रा | मः | स | ए | वा | यं |
| भू | त्वा | भू | त्वा | प्र | ली | य | ते |
| रा | त्र्या | ग | मे | ऽव | शः | पा | र्थ |
| प्र | भ | व | त्य | ह | रा | ग | मे |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.