प्रयाणकाले मनसाचलेन
भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव ।
भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्य
क्स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥
प्रयाणकाले मनसाचलेन
भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव ।
भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्य
क्स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥
भक्त्या युक्तो योगबलेन चैव ।
भ्रुवोर्मध्ये प्राणमावेश्य सम्य
क्स तं परं पुरुषमुपैति दिव्यम् ॥
अन्वयः
AI
सः प्रयाणकाले अचलेन मनसा भक्त्या योगबलेन च एव युक्तः, भ्रुवोः मध्ये प्राणम् सम्यक् आवेश्य, तम् परम् दिव्यम् पुरुषम् उपैति।
Summary
AI
At the time of death, one who, with an unwavering mind, is endowed with devotion and the power of yoga, and who completely fixes the life-breath between the eyebrows, attains that supreme, divine Person.
सारांश
AI
वह भक्ति युक्त पुरुष मृत्यु के समय योगबल से प्राणों को भौंहों के मध्य स्थापित कर, स्थिर मन से उस दिव्य परम पुरुष को ही प्राप्त होता है।
पदच्छेदः
AI
| प्रयाणकाले | प्रयाण–काल (७.१) | At the time of death |
| मनसा | मनस् (३.१) | with the mind |
| अचलेन | अचल (३.१) | unwavering |
| भक्त्या | भक्ति (३.१) | with devotion |
| युक्तः | युक्त (√युज्+क्त, १.१) | endowed |
| योगबलेन | योगबल (३.१) | by the power of Yoga |
| च | च | and |
| एव | एव | also |
| भ्रुवोः | भ्रू (६.२) | of the eyebrows |
| मध्ये | मध्य (७.१) | in the middle |
| प्राणम् | प्राण (२.१) | the life-breath |
| आवेश्य | आवेश्य (आ√विश्+णिच्+ल्यप्) | having fixed |
| सम्यक् | सम्यक् | completely |
| सः | तद् (१.१) | he |
| तम् | तद् (२.१) | that |
| परम् | पर (२.१) | supreme |
| पुरुषम् | पुरुष (२.१) | Person |
| उपैति | उपैति (उप√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | attains |
| दिव्यम् | दिव्य (२.१) | divine |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्र | या | ण | का | ले | म | न | सा | च | ले | न | |
| भ | क्त्या | यु | क्तो | यो | ग | ब | ले | न | चै | व | |
| भ्रु | वो | र्म | ध्ये | प्रा | ण | मा | वे | श्य | स | म्य | |
| क्स | तं | प | रं | पु | रु | ष | मु | पै | ति | दि | व्यम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.