अन्वयः
AI
ज्ञान-विज्ञान-तृप्त-आत्मा, कूट-स्थः, विजित-इन्द्रियः, सम-लोष्ट-अश्म-काञ्चनः योगी युक्तः इति उच्यते ।
Summary
AI
A yogi whose self is satisfied with knowledge and realization, who is unchanging and has conquered the senses, is said to be steadfast. Such a person views a clod of earth, a stone, and gold with equal vision.
सारांश
AI
ज्ञान-विज्ञान से तृप्त, अडिग, इंद्रियजित और मिट्टी, पत्थर व स्वर्ण को समान समझने वाला योगी 'युक्त' कहलाता है।
पदच्छेदः
AI
| ज्ञानविज्ञानतृप्तात्मा | ज्ञान–विज्ञान–तृप्त (√तृप्+क्त)–आत्मन् (१.१) | one whose self is satisfied with knowledge and realization |
| कूटस्थः | कूट–स्थ (√स्था+क, १.१) | unchanging |
| विजितेन्द्रियः | विजित (वि√जि+क्त)–इन्द्रिय (१.१) | one whose senses are conquered |
| युक्तः | युक्त (√युज्+क्त, १.१) | steadfast |
| इति | इति | thus |
| उच्यते | उच्यते (√वच् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is called |
| योगी | योगिन् (१.१) | a yogi |
| समलोष्टाश्मकाञ्चनः | सम–लोष्ट–अश्मन्–काञ्चन (१.१) | one for whom a clod of earth, a stone, and gold are the same |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ज्ञा | न | वि | ज्ञा | न | तृ | प्ता | त्मा |
| कू | ट | स्थो | वि | जि | ते | न्द्रि | यः |
| यु | क्त | इ | त्यु | च्य | ते | यो | गी |
| स | म | लो | ष्टा | श्म | का | ञ्च | नः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.