असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम् ।
अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते ॥

अन्वयः AI महाबाहो, मनः दुर्निग्रहं चलम् (इति) असंशयम् । तु कौन्तेय, (तत्) अभ्यासेन वैराग्येण च गृह्यते ।
Summary AI The Lord said: O mighty-armed one, undoubtedly the mind is restless and difficult to control. But, O son of Kunti, it can be restrained by practice and by dispassion.
सारांश AI श्री भगवान ने कहा: हे महाबाहो! निःसन्देह मन चंचल और कठिनता से वश में होने वाला है, किन्तु हे कुन्तीपुत्र! यह अभ्यास और वैराग्य से वश में किया जाता है।
पदच्छेदः AI
असंशयम्असंशयम् undoubtedly
महाबाहोमहाबाहु (८.१) O mighty-armed one
मनःमनस् (१.१) the mind
दुर्निग्रहम्दुर्निग्रह (१.१) difficult to control
चलम्चल (१.१) restless
अभ्यासेनअभ्यास (३.१) by practice
तुतु but
कौन्तेयकौन्तेय (८.१) O son of Kunti
वैराग्येणवैराग्य (३.१) by dispassion
चच and
गृह्यतेगृह्यते (√ग्रह् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) is restrained
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
अ सं श यं म हा बा हो
म नो दु र्नि ग्र हं च लम्
अ भ्या से न तु कौ न्ते य
वै रा ग्ये ण च गृ ह्य ते

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

A dual-purpose Mahākāvya that narrates the story of Rāma while illustrating the rules of Vyākaraṇa
किरातार्जुनीयम् भारविः

A Mahākāvya centered on the ascetic trial and combat between Arjuna and Śiva in the guise of a Kirāta
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.

Resources
Connect