यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः ।
विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः ॥

अन्वयः AI यः यत-इन्द्रिय-मनः-बुद्धिः, मोक्ष-परायणः, विगत-इच्छा-भय-क्रोधः मुनिः (भवति), सः सदा मुक्तः एव (अस्ति) ।
Summary AI ...the sage who has controlled their senses, mind, and intellect, who is solely devoted to liberation, and is free from desire, fear, and anger—such a person is forever liberated.
सारांश AI जो मोक्षपरायण मुनि अपनी इंद्रियों, मन और बुद्धि को वश में कर चुका है तथा इच्छा, भय और क्रोध से रहित है, वह सदैव मुक्त ही है।
पदच्छेदः AI
यतेन्द्रियमनोबुद्धिःयत (√यम्+क्त)इन्द्रियमनस्बुद्धि (१.१) one whose senses, mind, and intellect are controlled
मुनिःमुनि (१.१) the sage
मोक्षपरायणःमोक्षपरायण (१.१) for whom liberation is the supreme goal
विगतेच्छाभयक्रोधःविगत (वि√गम्+क्त)इच्छाभयक्रोध (१.१) from whom desire, fear, and anger have departed
यःयद् (१.१) who
सदासदा always
मुक्तःमुक्त (√मुच्+क्त, १.१) liberated
एवएव indeed
सःतद् (१.१) he
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
ते न्द्रि नो बु द्धि
र्मु नि र्मो क्ष रा णः
वि ते च्छा क्रो धो
यः दा मु क्त सः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.