अन्वयः
AI
भारत, यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिः अधर्मस्य च अभ्युत्थानम् भवति, तदा अहम् आत्मानम् सृजामि।
Summary
AI
O descendant of Bharata, whenever and wherever there is a decline in righteousness and a predominant rise of irreligion—at that time I manifest Myself.
सारांश
AI
हे भारत, जब-जब धर्म की हानि और अधर्म का उत्थान होता है, तब-तब मैं स्वयं को साकार रूप में सृजित करता हूँ।
पदच्छेदः
AI
| यदा | यदा | Whenever |
| यदा | यदा | and wherever |
| हि | हि | indeed |
| धर्मस्य | धर्म (६.१) | of righteousness |
| ग्लानिः | ग्लानि (१.१) | a decline |
| भवति | भवति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | there is |
| भारत | भारत (८.१) | O Bharata |
| अभ्युत्थानम् | अभ्युत्थान (१.१) | and a rise |
| अधर्मस्य | अधर्म (६.१) | of irreligion |
| तदा | तदा | at that time |
| आत्मानम् | आत्मन् (२.१) | Myself |
| सृजामि | सृजामि (√सृज् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I manifest |
| अहम् | अस्मद् (१.१) | I |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| य | दा | य | दा | हि | ध | र्म | स्य |
| ग्ला | नि | र्भ | व | ति | भा | र | त |
| अ | भ्यु | त्था | न | म | ध | र्म | स्य |
| त | दा | त्मा | नं | सृ | जा | म्य | हम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.