न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्नुते ।
न च संन्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥

अन्वयः AI पुरुषः कर्मणाम् अनारम्भात् नैष्कर्म्यम् न अश्नुते । च संन्यसनात् एव सिद्धिम् न समधिगच्छति ।
Summary AI A person does not attain freedom from the bondage of action (naishkarmya) by merely abstaining from work, nor does one reach perfection by renunciation alone.
सारांश AI मनुष्य न तो कर्मों का आरम्भ किए बिना निष्कर्मता को प्राप्त होता है और न ही केवल कर्मों के त्याग से सिद्धि प्राप्त कर सकता है।
पदच्छेदः AI
not
कर्मणाम्कर्मन् (६.३) of actions
अनारम्भात्नञ्आरम्भ (५.१) from non-commencement
नैष्कर्म्यम्नैष्कर्म्य (२.१) freedom from action
पुरुषःपुरुष (१.१) a person
अश्नुतेअश्नुते (√अश् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) attains
nor
and
संन्यसनात्संन्यसन (५.१) by renunciation
एवएव merely
सिद्धिम्सिद्धि (२.१) perfection
समधिगच्छतिसमधिगच्छति (सम्+अधि√गम् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) attains
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
र्म णा ना म्भा
न्नै ष्क र्म्यं पु रु षो ऽश्नु ते
सं न्य ना दे
सि द्धिं धि च्छ ति
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.