कर्मणैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः ।
लोकसंग्रहमेवापि संपश्यन्कर्तुमर्हसि ॥

अन्वयः AI हि जनकादयः कर्मणा एव संसिद्धिम् आस्थिताः। अपि लोकसंग्रहम् एव संपश्यन् त्वम् कर्तुम् अर्हसि।
Summary AI Indeed, through action alone, Janaka and others attained perfection. Also, considering the welfare of the world, you should perform your duty.
सारांश AI जनक जैसे महापुरुषों ने भी कर्म द्वारा ही परम सिद्धि प्राप्त की थी। अतः लोक-संग्रह को ध्यान में रखते हुए भी तुम्हें कर्म करना ही चाहिए।
पदच्छेदः AI
कर्मणाकर्मन् (३.१) through action
एवएव alone
हिहि indeed
संसिद्धिम्संसिद्धि (सम्√सिध्+क्तिन्, २.१) perfection
आस्थिताःआस्थित (आ√स्था+क्त, १.३) attained
जनकादयःजनक–आदि (१.३) Janaka and others
लोकसंग्रहम्लोक–संग्रह (२.१) the welfare of the world
एवएव also
अपिअपि even
संपश्यन्संपश्यत् (सम्√दृश्+शतृ, १.१) keeping in view
कर्तुम्कर्तुम् (√कृ+तुमुन्) to act
अर्हसिअर्हसि (√अर्ह् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) you should
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८
क र्म णै व हि सं सि द्धि
मा स्थि ता ज न का द यः
लो क सं ग्र ह मे वा पि
सं प श्य न्क र्तु म र्ह सि

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

A dual-purpose Mahākāvya that narrates the story of Rāma while illustrating the rules of Vyākaraṇa
महाभारतम् वेदव्यासः

The world's longest epic chronicling the events and aftermath of the Kurukṣetra War and the destinies of the Kauravas and Pāṇḍavas
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.

Resources
Connect