न हि प्रपश्यामि ममापनुद्या
द्यच्छोकमुच्छोषणमिन्द्रियाणाम् ।
अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धं
राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम् ॥
न हि प्रपश्यामि ममापनुद्या
द्यच्छोकमुच्छोषणमिन्द्रियाणाम् ।
अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धं
राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम् ॥
द्यच्छोकमुच्छोषणमिन्द्रियाणाम् ।
अवाप्य भूमावसपत्नमृद्धं
राज्यं सुराणामपि चाधिपत्यम् ॥
अन्वयः
AI
हि यत् मम इन्द्रियाणाम् उच्छोषणम् शोकम् अपनुद्यात्, (तत्) न प्रपश्यामि, भूमौ असपत्नम् ऋद्धम् राज्यम् सुराणाम् च अपि आधिपत्यम् अवाप्य (अपि)।
Summary
AI
I do not see what could remove this grief that is withering my senses, even if I were to win an unrivaled and prosperous kingdom on earth or sovereignty over the gods.
सारांश
AI
इंद्रियों को सुखाने वाले इस शोक को दूर करने वाला कोई उपाय मुझे नहीं दिखता, भले ही मैं पृथ्वी पर निष्कंटक समृद्ध राज्य और देवताओं का स्वामित्व भी प्राप्त कर लूँ।
पदच्छेदः
AI
| न | न | not |
| हि | हि | for |
| प्रपश्यामि | प्रपश्यामि (प्र√दृश् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I see |
| मम | अस्मद् (६.१) | my |
| अपनुद्यात् | अपनुद्यात् (अप√नुद् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | would remove |
| यत् | यद् (१.१) | that which |
| शोकम् | शोक (२.१) | grief |
| उच्छोषणम् | उच्छोषण (उत्√शुष्+ल्युट्, २.१) | which is drying up |
| इन्द्रियाणाम् | इन्द्रिय (६.३) | of the senses |
| अवाप्य | अवाप्य (अव√आप्+ल्यप्) | having obtained |
| भूमौ | भूमि (७.१) | on earth |
| असपत्नम् | नञ्–सपत्न (२.१) | unrivaled |
| ऋद्धम् | ऋद्ध (√ऋध्+क्त, २.१) | prosperous |
| राज्यम् | राज्य (२.१) | kingdom |
| सुराणाम् | सुर (६.३) | of the gods |
| अपि | अपि | even |
| च | च | and |
| आधिपत्यम् | आधिपत्य (२.१) | sovereignty |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | हि | प्र | प | श्या | मि | म | मा | प | नु | द्या |
| द्य | च्छो | क | मु | च्छो | ष | ण | मि | न्द्रि | या | णाम् |
| अ | वा | प्य | भू | मा | व | स | प | त्न | मृ | द्धं |
| रा | ज्यं | सु | रा | णा | म | पि | चा | धि | प | त्यम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.