अन्वयः
AI
सर्वभूतानाम् या निशा (अस्ति), तस्याम् संयमी जागर्ति । यस्याम् भूतानि जाग्रति, सा पश्यतः मुनेः निशा (अस्ति) ।
Summary
AI
That which is night for all beings is the time of awakening for the self-controlled; and that in which all beings are awake is night for the introspective sage.
सारांश
AI
समस्त प्राणियों के लिए जो अज्ञान रूपी रात्रि है, उसमें संयमी जागता है। और जिसमें साधारण जीव जागते हैं, वह तत्वदर्शी मुनि के लिए रात्रि के समान है।
पदच्छेदः
AI
| या | यद् (१.१) | what |
| निशा | निशा (१.१) | is night |
| सर्वभूतानाम् | सर्व–भूत (६.३) | for all beings |
| तस्याम् | तद् (७.१) | in that |
| जागर्ति | जागर्ति (√जागृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | is awake |
| संयमी | संयमिन् (१.१) | the self-controlled one |
| यस्याम् | यद् (७.१) | in which |
| जाग्रति | जाग्रति (√जागृ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | are awake |
| भूतानि | भूत (१.३) | beings |
| सा | तद् (१.१) | that |
| निशा | निशा (१.१) | is night |
| पश्यतः | पश्यत् (√दृश्+शतृ, ६.१) | of the seeing |
| मुनेः | मुनि (६.१) | sage |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| या | नि | शा | स | र्व | भू | ता | नां |
| त | स्यां | जा | ग | र्ति | सं | य | मी |
| य | स्यां | जा | ग्र | ति | भू | ता | नि |
| सा | नि | शा | प | श्य | तो | मु | नेः |
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.