यत्तु कामेप्सुना कर्म साहंकारेण वा पुनः ।
क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम् ॥

अन्वयः AI यत् तु कर्म कामेप्सुना वा पुनः साहंकारेण बहुलायासम् क्रियते, तत् राजसम् उदाहृतम् ।

Summary AI But that action which is performed with great effort by one who seeks to gratify desires, or with egoism, is declared to be rajasic.

सारांश AI जो कर्म फल की इच्छा रखने वाले या अहंकारयुक्त पुरुष द्वारा बहुत परिश्रम के साथ किया जाता है, वह राजस कहा गया है।

पदच्छेदः AI

यत्	यद् (१.१)	That
तु	तु	but
कामेप्सुना	काम–ईप्सु (३.१)	by one desiring fruits
कर्म	कर्मन् (१.१)	action
साहंकारेण	सह–अहंकार (३.१)	with egoism
वा	वा	or
पुनः	पुनर्	again
क्रियते	क्रियते (√कृ भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is performed
बहुलायासम्	बहुलायास (२.१)	with much effort
तत्	तद् (१.१)	that
राजसम्	राजस (१.१)	rajasic
उदाहृतम्	उदाहृत (उद्+आ√हृ+क्त, १.१)	is declared to be

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

यत्तु कामेप्सुना कर्म साहंकारेण वा पुनः ।क्रियते बहुलायासं तद्राजसमुदाहृतम् ॥