यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः ।
दीयते च परिक्लिष्टं तद्दानं राजसं स्मृतम् ॥

अन्वयः AI तु यत् (दानम्) प्रत्युपकारार्थम् वा पुनः फलम् उद्दिश्य च परिक्लिष्टम् दीयते, तत् दानम् राजसम् स्मृतम् ।

Summary AI But the gift which is given grudgingly, for the sake of a return favor or with an eye on the fruit, is considered Rajasic.

सारांश AI जो दान बदले में उपकार पाने की इच्छा से, फल की प्राप्ति के उद्देश्य से या खिन्न मन से दिया जाता है, उसे राजस दान कहा जाता है।

पदच्छेदः AI

यत्	यद् (१.१)	which (gift)
तु	तु	but
प्रत्युपकारार्थम्	प्रति-उपकार–अर्थम्	for the sake of a return favor
फलम्	फल (२.१)	a result
उद्दिश्य	उद्दिश्य (उद्√दिश्+ल्यप्)	aiming at
वा	वा	or
पुनः	पुनर्	again
दीयते	दीयते (√दा भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is given
च	च	and
परिक्लिष्टम्	परिक्लिष्ट (परि√क्लिश्+क्त, १.१)	grudgingly
तत्	तद् (१.१)	that
दानम्	दान (१.१)	gift
राजसम्	राजस (१.१)	as Rajasic
स्मृतम्	स्मृत (√स्मृ+क्त, १.१)	is considered

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

यत्तु प्रत्युपकारार्थं फलमुद्दिश्य वा पुनः ।दीयते च परिक्लिष्टं तद्दानं राजसं स्मृतम् ॥