मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः ।
परस्योत्सादनार्थं वा तत्तामसमुदाहृतम् ॥

अन्वयः AI यत् तपः मूढग्राहेण आत्मनः पीडया वा परस्य उत्सादनार्थम् क्रियते, तत् तामसम् उदाहृतम् ।

Summary AI The austerity performed with foolish obstinacy, through self-torture, or for the purpose of destroying another, is declared to be Tamasic.

सारांश AI जो तप मूढ़तापूर्वक हठ से, स्वयं को पीड़ा देकर या दूसरों को नष्ट करने के उद्देश्य से किया जाता है, उसे तामस कहते हैं।

पदच्छेदः AI

मूढग्राहेण	मूढ–ग्राह (३.१)	with foolish obstinacy
आत्मनः	आत्मन् (६.१)	of the self
यत्	यद् (१.१)	which
पीडया	पीडा (३.१)	with torture
क्रियते	क्रियते (√कृ भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is performed
तपः	तपस् (१.१)	austerity
परस्य	पर (६.१)	of another
उत्सादनार्थम्	उत्सादन–अर्थम्	for the purpose of destroying
वा	वा	or
तत्	तद् (१.१)	that
तामसम्	तामस (१.१)	as Tamasic
उदाहृतम्	उदाहृत (उद्+आ√हृ+क्त, १.१)	is declared

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

मूढग्राहेणात्मनो यत्पीडया क्रियते तपः ।परस्योत्सादनार्थं वा तत्तामसमुदाहृतम् ॥