अन्वयः
AI
अहम् वैश्वानरः भूत्वा प्राणिनाम् देहम् आश्रितः (सन्) प्राण-अपान-समायुक्तः चतुर्विधम् अन्नम् पचामि।
Summary
AI
Becoming the fire of digestion (Vaishvanara) and residing in the bodies of living beings, I, united with the vital airs Prana and Apana, digest the four kinds of food.
सारांश
AI
मैं ही प्राणियों के शरीर में स्थित वैश्वानर अग्नि बनकर प्राण और अपान वायु के सहयोग से चार प्रकार के अन्न को पचाता हूँ।
पदच्छेदः
AI
| अहम् | अस्मद् (१.१) | I |
| वैश्वानरः | वैश्वानर (१.१) | as the fire of digestion |
| भूत्वा | भूत्वा (√भू+क्त्वा) | having become |
| प्राणिनाम् | प्राणिन् (६.३) | of living beings |
| देहम् | देह (२.१) | the body |
| आश्रितः | आश्रित (आ√श्रि+क्त, १.१) | residing in |
| प्राणापानसमायुक्तः | प्राण–अपान–समायुक्त (सम्+आ√युज्+क्त, १.१) | united with the prana and apana breaths |
| पचामि | पचामि (√पच् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I digest |
| अन्नम् | अन्न (२.१) | the food |
| चतुर्विधम् | चतुर्विध (२.१) | of four kinds |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | हं | वै | श्वा | न | रो | भू | त्वा |
| प्रा | णि | नां | दे | ह | मा | श्रि | तः |
| प्रा | णा | पा | न | स | मा | यु | क्तः |
| प | चा | म्य | न्नं | च | तु | र्वि | धम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.