सर्वस्य चाहं हृदि संनिविष्टो
मत्तः स्मृतिर्ज्ञानमपोहनं च ।
वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो
वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् ॥

अन्वयः AI अहम् च सर्वस्य हृदि संनिविष्टः। मत्तः स्मृतिः, ज्ञानम्, अपोहनम् च (भवति)। सर्वैः वेदैः च अहम् एव वेद्यः। अहम् एव वेदान्तकृत् वेदवित् च (अस्मि)।

Summary AI I am seated in the hearts of all beings. From Me come memory, knowledge, and their absence. I am the one to be known by all the Vedas; indeed, I am the author of Vedanta and the knower of the Vedas.

सारांश AI मैं सभी के हृदय में स्थित हूँ। मुझ से ही स्मृति, ज्ञान और भ्रम का नाश होता है। समस्त वेदों द्वारा मैं ही जानने योग्य हूँ; मैं ही वेदांत का रचयिता और वेदों का वास्तविक ज्ञाता हूँ।

पदच्छेदः AI

सर्वस्य	सर्व (६.१)	of all
च	च	and
अहम्	अस्मद् (१.१)	I
हृदि	हृद् (७.१)	in the heart
संनिविष्टः	संनिविष्ट (सम्+नि√विश्+क्त, १.१)	am seated
मत्तः	अस्मद् (५.१)	from Me
स्मृतिः	स्मृति (१.१)	memory
ज्ञानम्	ज्ञान (१.१)	knowledge
अपोहनम्	अपोहन (१.१)	and forgetfulness
च	च	and
वेदैः	वेद (३.३)	by the Vedas
च	च	and
सर्वैः	सर्व (३.३)	all
अहम्	अस्मद् (१.१)	I
एव	एव	alone
वेद्यः	वेद्य (√विद्+यत्, १.१)	am to be known
वेदान्तकृत्	वेदान्त–कृत् (१.१)	the author of the Vedanta
वेदवित्	वेद–विद् (१.१)	the knower of the Vedas
एव	एव	indeed
च	च	and
अहम्	अस्मद् (१.१)	I am

छन्दः इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
स	र्व	स्य	चा	हं	हृ	दि	सं	नि	वि	ष्टो
म	त्तः	स्मृ	ति	र्ज्ञा	न	म	पो	ह	नं	च
वे	दै	श्च	स	र्वै	र	ह	मे	व	वे	द्यो
वे	दा	न्त	कृ	द्वे	द	वि	दे	व	चा	हम्
त			त			ज			ग	ग

Other texts to read

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

किरातार्जुनीयम् भारविः

About

Resources

Connect