सर्वद्वारेषु देहेऽस्मिन्प्रकाश उपजायते ।
ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्त्वमित्युत ॥

अन्वयः AI यदा अस्मिन् देहे सर्वद्वारेषु ज्ञानम् प्रकाशः उपजायते, तदा सत्त्वम् विवृद्धम् इति उत विद्यात् ।

Summary AI When the light of knowledge radiates through all the gates of this body, then one should know that Sattva has indeed increased.

सारांश AI जब इस शरीर के सभी द्वारों अर्थात इन्द्रियों में ज्ञान का प्रकाश उत्पन्न होता है, तब समझना चाहिए कि सत्त्व गुण की वृद्धि हुई है।

पदच्छेदः AI

सर्वद्वारेषु	सर्व–द्वार (७.३)	In all the gates
देहे	देह (७.१)	of the body
अस्मिन्	इदम् (७.१)	in this
प्रकाशः	प्रकाश (१.१)	the light
उपजायते	उपजायते (उप√जन् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	arises
ज्ञानम्	ज्ञान (१.१)	of knowledge
यदा	यदा	When
तदा	तदा	then
विद्यात्	विद्यात् (√विद् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	one should know
विवृद्धम्	विवृद्ध (वि√वृध्+क्त, २.१)	has increased
सत्त्वम्	सत्त्व (१.१)	Sattva
इति	इति	that
उत	उत	indeed

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

सर्वद्वारेषु देहेऽस्मिन्प्रकाश उपजायते ।ज्ञानं यदा तदा विद्याद्विवृद्धं सत्त्वमित्युत ॥