अन्वयः
AI
भारत! सत्त्वम् रजः तमः च अभिभूय भवति । रजः सत्त्वम् तमः च (अभिभूय भवति) । तथा एव तमः सत्त्वम् रजः च (अभिभूय भवति) ।
Summary
AI
O Bharata, Sattva becomes predominant by overpowering Rajas and Tamas. Rajas predominates by overpowering Sattva and Tamas. Similarly, Tamas predominates by overpowering Sattva and Rajas.
सारांश
AI
हे भारत! रज और तम को दबाकर सत्त्व बढ़ता है; सत्त्व और तम को दबाकर रज बढ़ता है; वैसे ही सत्त्व और रज को दबाकर तम बढ़ता है।
पदच्छेदः
AI
| रजः | रजस् (२.१) | Rajas |
| तमः | तमस् (२.१) | and Tamas |
| च | च | and |
| अभिभूय | अभिभूय (अभि√भू+ल्यप्) | overpowering |
| सत्त्वम् | सत्त्व (१.१) | Sattva |
| भवति | भवति (√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | becomes predominant |
| भारत | भारत (८.१) | O Bharata |
| रजः | रजस् (१.१) | Rajas (predominates, overpowering) |
| सत्त्वम् | सत्त्व (२.१) | Sattva |
| तमः | तमस् (२.१) | and Tamas |
| च | च | and |
| एव | एव | also |
| तमः | तमस् (१.१) | Tamas (predominates, overpowering) |
| सत्त्वम् | सत्त्व (२.१) | Sattva |
| रजः | रजस् (२.१) | and Rajas |
| तथा | तथा | similarly |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| र | ज | स्त | म | श्चा | भि | भू | य |
| स | त्त्वं | भ | व | ति | भा | र | त |
| र | जः | स | त्त्वं | त | म | श्चै | व |
| त | मः | स | त्त्वं | र | ज | स्त | था |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.