अन्वयः
AI
प्रकृतिम् पुरुषम् च एव उभौ अपि अनादी विद्धि । विकारान् च गुणान् च एव प्रकृतिसम्भवान् विद्धि ।
Summary
AI
Know that both Prakriti (Nature) and Purusha (the Spirit) are beginningless. Also know that all modifications and the gunas (qualities) are born of Prakriti.
सारांश
AI
प्रकृति और पुरुष दोनों को ही अनादि जानो। समस्त विकारों और गुणों को प्रकृति से ही उत्पन्न समझो।
पदच्छेदः
AI
| प्रकृतिम् | प्रकृति (२.१) | Prakriti (Nature) |
| पुरुषम् | पुरुष (२.१) | and Purusha (the Spirit) |
| च | च | and |
| एव | एव | indeed |
| विद्धि | विद्धि (√विद् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | know |
| अनादी | अनादि (२.२) | as beginningless |
| उभौ | उभ (२.२) | both |
| अपि | अपि | also |
| विकारान् | विकार (२.३) | the modifications |
| च | च | and |
| गुणान् | गुण (२.३) | the qualities (gunas) |
| च | च | and |
| एव | एव | also |
| विद्धि | विद्धि (√विद् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | know |
| प्रकृतिसम्भवान् | प्रकृति–सम्भव (सम्√भू, २.३) | to be born of Prakriti |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्र | कृ | तिं | पु | रु | षं | चै | व |
| वि | द्ध्य | ना | दी | उ | भा | व | पि |
| वि | का | रां | श्च | गु | णां | श्चै | व |
| वि | द्धि | प्र | कृ | ति | सं | भ | वान् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.