नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं
व्यात्ताननं दीप्तविशालनेत्रम् ।
दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा
धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ॥
नभःस्पृशं दीप्तमनेकवर्णं
व्यात्ताननं दीप्तविशालनेत्रम् ।
दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा
धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ॥
व्यात्ताननं दीप्तविशालनेत्रम् ।
दृष्ट्वा हि त्वां प्रव्यथितान्तरात्मा
धृतिं न विन्दामि शमं च विष्णो ॥
अन्वयः
AI
विष्णो, त्वाम् नभःस्पृशम्, दीप्तम्, अनेकवर्णम्, व्यात्ताननम्, दीप्तविशालनेत्रम् दृष्ट्वा हि प्रव्यथितान्तरात्मा (अहम्) धृतिम् शमम् च न विन्दामि ।
Summary
AI
O Vishnu, seeing You touching the sky, blazing with many colors, with gaping mouths and large, fiery eyes, my inmost self is terrified. I find neither steadfastness nor peace.
सारांश
AI
हे विष्णु! आकाश को स्पर्श करने वाले, देदीप्यमान, अनेक वर्णों वाले, खुले मुख और चमकते हुए विशाल नेत्रों वाले आपके रूप को देखकर मेरा अन्तःकरण भयभीत है; मुझे न धीरज मिल रहा है और न शान्ति।
पदच्छेदः
AI
| नभःस्पृशम् | नभस्–स्पृश् (२.१) | touching the sky |
| दीप्तम् | दीप्त (√दीप्+क्त, २.१) | blazing |
| अनेकवर्णम् | अनेक–वर्ण (२.१) | of many colors |
| व्यात्ताननम् | व्यात्त (वि+आ√दा+क्त)–आनन (२.१) | with a gaping mouth |
| दीप्तविशालनेत्रम् | दीप्त–विशाल–नेत्र (२.१) | with large, blazing eyes |
| दृष्ट्वा | दृष्ट्वा (√दृश्+क्त्वा) | having seen |
| हि | हि | indeed |
| त्वाम् | युष्मद् (२.१) | You |
| प्रव्यथितान्तरात्मा | प्रव्यथित–अन्तरात्मन् (१.१) | my inmost self is terrified |
| धृतिम् | धृति (२.१) | steadfastness |
| न | न | not |
| विन्दामि | विन्दामि (√विद् कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.) | I find |
| शमम् | शम (२.१) | peace |
| च | च | and |
| विष्णो | विष्णु (८.१) | O Vishnu |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| न | भः | स्पृ | शं | दी | प्त | म | ने | क | व | र्णं |
| व्या | त्ता | न | नं | दी | प्त | वि | शा | ल | ने | त्रम् |
| दृ | ष्ट्वा | हि | त्वां | प्र | व्य | थि | ता | न्त | रा | त्मा |
| धृ | तिं | न | वि | न्दा | मि | श | मं | च | वि | ष्णो |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.