कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।
धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत ॥

अन्वयः AI कुलक्षये सनातनाः कुलधर्माः प्रणश्यन्ति। धर्मे नष्टे (सति) अधर्मः कृत्स्नम् कुलम् अभिभवति उत।

Summary AI 'With the destruction of a family, its eternal traditions perish. When tradition is destroyed, lawlessness overwhelms the entire family.'

सारांश AI कुल के नाश होने पर सनातन कुल-धर्म नष्ट हो जाते हैं और धर्म के नष्ट होने पर संपूर्ण कुल में अधर्म फैल जाता है।

पदच्छेदः AI

कुलक्षये	कुल–क्षय (७.१)	In the destruction of a family
प्रणश्यन्ति	प्रणश्यन्ति (प्र√नश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	perish
कुलधर्माः	कुल–धर्म (१.३)	the family traditions
सनातनाः	सनातन (१.३)	eternal
धर्मे	धर्म (७.१)	tradition
नष्टे	नष्ट (√नश्+क्त, ७.१)	being destroyed
कुलम्	कुल (२.१)	the family
कृत्स्नम्	कृत्स्न (२.१)	entire
अधर्मः	अधर्म (१.१)	irreligion
अभिभवति	अभिभवति (अभि√भू कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	overpowers
उत	उत	indeed

छन्दः अनुष्टुप् [८]

छन्दोविश्लेषणम्

कुलक्षये प्रणश्यन्ति कुलधर्माः सनातनाः ।धर्मे नष्टे कुलं कृत्स्नमधर्मोऽभिभवत्युत ॥