आलोक्य प्रियतममंशुके विनीवौ
यत्तस्थे नामितमुखेन्दु मानवत्या ।
तन्नूनं पदमवलोकयांबभूवे
मानस्य द्रुतमपयानमास्थितस्य ॥

मल्लिनाथः आलोक्येति ॥ मानवत्या कोपवत्या स्त्रिया । `स्त्रीणामीर्ष्याकृतः कोपो मानोऽन्यासङ्गिनि प्रिये` । प्रियातममालोक्य । स्थित्यासमानकर्तृकत्वात्क्त्वानिर्देशः । अंशुके विनीवौ प्रियावलोकनाद्विगलितबन्धे सति । भाषितपुंस्कत्वात्पुंवद्भावः । `स्त्रीकटीवस्त्रबन्धेऽपि नीविः परिपणेऽपि च` इत्यमरः । नमितमुखेन्दु यथा तथा तस्थे स्थितमिति यत्तत्तस्मान्नम्रमुखावस्थानाद्रुतं शीघ्रम् । प्रियावलोकनेक्षण एवेत्यर्थः । अपयानमास्थितस्य प्रयाणं गतस्य मानस्य कोपस्य पदं पदचिह्नमवलोकयांबभूवे । अन्वेषितमित्यर्थः लज्जानिमित्ताया मुखनतेः अन्वेषणार्थत्वमुत्प्रेक्ष्यते नूनमिति । मानगन्धोऽप्यस्तमित इति भावः

छन्दः प्रहर्षिणी [१३: मनजरग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
आ	लो	क्य	प्रि	य	त	म	मं	शु	के	वि	नी	वौ
य	त्त	स्थे	ना	मि	त	मु	खे	न्दु	मा	न	व	त्या
त	न्नू	नं	प	द	म	व	लो	क	यां	ब	भू	वे
मा	न	स्य	द्रु	त	म	प	या	न	मा	स्थि	त	स्य
म			न			ज			र			ग

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect