ध्रुवमागताः प्रतिहतिं कठिने
मदनेषवः कुचतटेमहति ।
इतराङ्गवन्न यदिदं गरिम-
ग्लपितावलग्नमगमत्तनुतां ॥

मल्लिनाथः ध्रुवमिति ॥ मदनेषवः कामशराः महति कठिने कुचतटे प्रतिहतिं प्रतिघातमागताः प्राप्ता ध्रुवम् । यद्यस्माद्गरिम्णा निजभारेण ग्लपितं कार्शतमवलग्नं मध्यं येन तदिदं कुचतटमितराङ्गेन तुल्यमितराङ्गवत् । `तेन तुल्यम्-` (अष्टाध्यायी ५.१.११५ ) इति वतिप्रत्ययः । तनुतां कार्यं नागमन्नाभजत् । `पुषादि` (३।१|५५)सूत्रेण च्लेरङादेशः । तदा मदनेषुपातात् कुचातिरिक्तमङ्गनानामङ्गं कृशमासीदित्यर्थः
छन्दः प्रमिताक्षरा [१२: सजसस]
छन्दोविश्लेषणम्
१ २ ३ ४ ५ ६ ७ ८ ९ १० ११ १२
ध्रु व मा ग ताः प्र ति ह तिं क ठि ने
म द ने ष वः कु च त टे म ह ति
इ त रा ङ्ग व न्न य दि दं ग रि म
ग्ल पि ता व ल ग्न म ग म त्त नु तां
स ज स स

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

A dual-purpose Mahākāvya that narrates the story of Rāma while illustrating the rules of Vyākaraṇa
किरातार्जुनीयम् भारविः

A Mahākāvya centered on the ascetic trial and combat between Arjuna and Śiva in the guise of a Kirāta
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.

Resources
Connect