भजते विदेशमधिकेन जित-
स्तदनुप्रवेशमथवा कुशलः ।
मुखमिन्दुरुज्ज्वलकपोलमतः
प्रतिमाच्छलेन सुदृशामविशत् ॥

मल्लिनाथः भजत इति ॥ अधिकेन प्रबलेन जितो विदेशं देशान्तरं भजते, अथवा कुशलः कार्यचतुरः तदनुप्रवेशं भजते । तमेव शरणतया प्रविश्य जीवतीत्यर्थः । अतो हेतोरिन्दुरुज्वलौ कपोलौ यस्य तदिति मुखस्य बिम्बग्रहणयोग्यतोक्तेः पदार्थहेतुकं काव्यलिङ्गम् । सुदृशां मुखं प्रतिमाच्छलेन प्रतिबिम्बव्याजेनाविशत् प्रविष्टः । साक्षाच्चन्द्र एवायं न प्रतिमाचन्द्र इति छलशब्दात्प्रतीतेः छलशब्देनासत्यत्वप्रतिपादनरूपोऽपह्नवालंकारः । पूर्वोक्तकाव्यलिङ्गसापेक्ष इति संकरः । तेन कपोलयोर्लोकोत्तरं लावण्यं दर्पणौपम्यं च व्यज्यत इत्यलंकारेणालंकारध्वनिः

छन्दः प्रमिताक्षरा [१२: सजसस]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
भ	ज	ते	वि	दे	श	म	धि	के	न	जि	त
स्त	द	नु	प्र	वे	श	म	थ	वा	कु	श	लः
मु	ख	मि	न्दु	रु	ज्ज्व	ल	क	पो	ल	म	तः
प्र	ति	मा	च्छ	ले	न	सु	दृ	शा	म	वि	शत्
स			ज			स			स

भजते विदेशमधिकेन जित-
स्तदनुप्रवेशमथवा कुशलः ।
मुखमिन्दुरुज्ज्वलकपोलमतः
प्रतिमाच्छलेन सुदृशामविशत् ॥

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect

भजते विदेशमधिकेन जित-स्तदनुप्रवेशमथवा कुशलः ।मुखमिन्दुरुज्ज्वलकपोलमतःप्रतिमाच्छलेन सुदृशामविशत् ॥

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect

भजते विदेशमधिकेन जित-
स्तदनुप्रवेशमथवा कुशलः ।
मुखमिन्दुरुज्ज्वलकपोलमतः
प्रतिमाच्छलेन सुदृशामविशत् ॥