युगपद्विकासमुदयाद्गमिते
शशिनः शिलीमुखगणोऽलभत ।
द्रुतमेत्य पुष्पधनुषो धनुषः
कुमुदेऽङ्गनामनसि चावसरम् ॥

मल्लिनाथः युगपदिति ॥ पुष्पधनुः पुष्पधन्वा । `वा संज्ञायाम्` (अष्टाध्यायी ५.४.१३३ ) इति विकल्पान्नानङादेशः । तस्य धनुः पुष्पचापं, पुष्पान्तरं च तस्साच्चलितो निःसृतः शिली शल्यं मुखं येषां ते शिलीमुखा बाणाः, अलयश्च । `अलिबाणौ शिलीमुखौ` इत्यमरः । तेषां गणः शशिन उदयाद्विकासमौत्सुक्यं, उन्मीलनं च युगपदेकदा गमिते प्रापिते अङ्गानानां सुदृशां मनसि हृदये कुमुदे चावसरमवकाशमाश्वास मलभत । उभयत्र प्रवेशं लब्धवानित्यर्थः । अत्र चन्द्रोदये कुमुदकामिनीहृदययोर्द्वयोरपि प्रकृतयोः शिलीमुखप्रवेशलक्षणैकधर्मयोगादौपम्यात्तुल्ययोगिता एकधर्मत्वं चात्र शिलीमुखेति श्लिष्टपदोपात्तयोरलिबाणयोरेकत्वाध्यवसायमूलातिशयोक्तिप्रसादादिति संकरः

छन्दः प्रमिताक्षरा [१२: सजसस]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
यु	ग	प	द्वि	का	स	मु	द	या	द्ग	मि	ते
श	शि	नः	शि	ली	मु	ख	ग	णो	ऽल	भ	त
द्रु	त	मे	त्य	पु	ष्प	ध	नु	षो	ध	नु	षः
कु	मु	दे	ऽङ्ग	ना	म	न	सि	चा	व	स	रम्
स			ज			स			स

युगपद्विकासमुदयाद्गमिते
शशिनः शिलीमुखगणोऽलभत ।
द्रुतमेत्य पुष्पधनुषो धनुषः
कुमुदेऽङ्गनामनसि चावसरम् ॥

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect

युगपद्विकासमुदयाद्गमितेशशिनः शिलीमुखगणोऽलभत ।द्रुतमेत्य पुष्पधनुषो धनुषःकुमुदेऽङ्गनामनसि चावसरम् ॥

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect

युगपद्विकासमुदयाद्गमिते
शशिनः शिलीमुखगणोऽलभत ।
द्रुतमेत्य पुष्पधनुषो धनुषः
कुमुदेऽङ्गनामनसि चावसरम् ॥