अपराह्नशीतलतरेण शनै-
रनिलेन लोलितलताङ्गुलये ।
निलयाय शाखिन इवाह्रयते
दुदुराकुलाः खगकुलानि गिरः ॥

मल्लिनाथः अपराह्णेति ॥ अपरोऽपरभागोऽह्णोऽपराह्णो दिनान्तः । `पूर्वापराधरोत्तरमेकदेशिनैकाधिकरणे` (अष्टाध्यायी २.२.१ ) इत्येकदेशिसमासः `राजाहःसखिभ्यष्टच्` (५।४। ९१) `अह्नोऽह्न एतेभ्यः` (अष्टाध्यायी ५.४.८८ ) इत्यह्णदेशः `अह्णोऽदन्तात्` (८|४|७) इति णत्वम् । तस्मिन्नपराह्णे शीतलतरेणानिलेन शनैर्लोलिताश्चालिता लता एवाङ्गुलयो यस्य तस्मै, अत एव निलयाय निवासायाह्वयते अङ्गुलिसंज्ञया आह्वानं कुर्वाणायेव स्थितायेत्युत्प्रेक्षा । शाखिने वृक्षाय खगकुलानि पक्षिसङ्घा आकुलास्तुमुला गिर इदमागम्यत इति प्रत्युत्तराणि ददुरिवेत्यनुषङ्गादुत्प्रेक्षा

छन्दः प्रमिताक्षरा [१२: सजसस]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
अ	प	रा	ह्न	शी	त	ल	त	रे	ण	श	नै
र	नि	ले	न	लो	लि	त	ल	ता	ङ्गु	ल	ये
नि	ल	या	य	शा	खि	न	इ	वा	ह्र	य	ते
दु	दु	रा	कु	लाः	ख	ग	कु	ला	नि	गि	रः
स			ज			स			स

अपराह्नशीतलतरेण शनै-
रनिलेन लोलितलताङ्गुलये ।
निलयाय शाखिन इवाह्रयते
दुदुराकुलाः खगकुलानि गिरः ॥

Other texts to read

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

श्रीमद्भगवद्गीता

About

Resources

Connect

अपराह्नशीतलतरेण शनै-रनिलेन लोलितलताङ्गुलये ।निलयाय शाखिन इवाह्रयतेदुदुराकुलाः खगकुलानि गिरः ॥

Other texts to read

नैषधीयचरितम् श्रीहर्षः

श्रीमद्भगवद्गीता

About

Resources

Connect

अपराह्नशीतलतरेण शनै-
रनिलेन लोलितलताङ्गुलये ।
निलयाय शाखिन इवाह्रयते
दुदुराकुलाः खगकुलानि गिरः ॥