मल्लिनाथः
दिवस इति ॥ दिवसो वासरः । पुमानिति भावः । मित्रं सूर्यं, सुहृदं चानु । मित्रेण सहेत्यर्थः । `तृतीयार्थे` (१|४|८५) इत्यनोः कर्मप्रवचनीयत्वाद्वितीया । `मित्रं सुहृदि मित्रोऽर्के` इति विश्वः । विलयं नाशमगमद्गतः । गमेर्लुङि `पुषादि-` (अष्टाध्यायी ३.१.५५ ) इति च्लेरङादेशः । अबलया स्त्रिया मया रुचिभर्तुस्तेजोनिधेः प्रेमास्पदपतेश्वास्य सूर्यस्य विरहाधिगमात् । ल्यब्लोपे पञ्चमी । विरहज्ञानं प्राप्येत्यर्थः । इहास्मिल्लोके किमास्यते किमर्थं स्थीयते । आसोर्भावे लिट् । बतेति खेदे । इतीत्थमालोच्येवेत्यर्थः । अत एव उत्प्रेक्षा । संध्ययापि सपदि व्यगमि । व्यपागामीत्यर्थः । गमेः स्वार्थण्यन्ताद्भावे लुङ् । मित्त्वाङ्र्स्वः । `अण्यन्तादुपधावृद्धिर्नायं स्याद्धेतुमण्णिचि । तस्मात् स्वार्थे णिजुत्पाद्यो मितां ह्रस्वो यतो भवेत् ॥` विगमशब्दात् `तत्करोति-` (ग०) इति ण्यन्ताल्लुङिति केचित्
छन्दः
प्रमिताक्षरा [१२: सजसस]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| दि | व | सो | ऽनु | मि | त्र | म | ग | म | द्व | ल | यं |
| कि | मि | हा | स्य | ते | ब | त | म | या | ब | ल | या |
| रु | चि | भ | र्तु | र | स्य | वि | र | हा | धि | ग | मा |
| दि | ति | सं | ध्य | या | पि | स | प | दि | व्य | ग | मि |
| स | ज | स | स | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.