मुक्ताभिः सलिलरयास्तशुक्तिमुक्ता-
भिः कृतरुचि सैकतं नदीनाम् ।
स्त्रीलोकः परिकलयाञ्चकार तुल्यं
पल्यङ्कैर्विगलितहारचारुभिः स्वैः ॥

मल्लिनाथः मुक्ताभिरिति ॥ स्त्रीलोकः स्त्रीजनः कर्ता । सलिलरयेणास्ता नुन्नाः शुक्तयो मुक्तास्फोटास्त एव पेश्यः कोशाः । पुटा इति यावत् । `मुक्तास्फोटः स्त्रियां शुक्तिः-` इति, `पेशी कोशो द्विहीने` इति चामरः । ताभिर्मुक्ताभिर्विमुक्ताभिर्मौक्तिकैः । `अथ मौक्तिकं मुक्ता` इत्यमरः । कृतरुचि कृतशोभं नदीनां सिकतामयं&#३२; सैकतं पुलिनम् । `तोयोत्थितं तत्पुलिनं सैकतं सिकतामयम्` इत्यमरः । `सिकताशर्कराभ्यां च` (अष्टाध्यायी ५.२.१०४ ) इत्यण् प्रत्ययः । विगलितैर्विशीर्णैर्हारैश्चारुभिः स्वैः पल्यङ्कैः शयनैः । `शयनं मञ्चपर्यङ्कपल्यङ्काः खट्वया समाः` इत्यमरः । तुल्यं सदृशं परिवलयांचकार मेने । पूर्णोपमेयम्

छन्दः प्रहर्षिणी [१३: मनजरग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
मु	क्ता	भिः	स	लि	ल	र	या	स्त	शु	क्ति	मु	क्ता
भिः	कृ	त	रु	चि	सै	क	तं	न	दी	नाम्
स्त्री	लो	कः	प	रि	क	ल	या	ञ्च	का	र	तु	ल्यं
प	ल्य	ङ्कै	र्वि	ग	लि	त	हा	र	चा	रु	भिः	स्वैः
म			न			ज			र			ग

Other texts to read

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

रघुवंशम् कालिदासः

About

Resources

Connect